Ως κακούργημα χαρακτηρίζεται το έγκλημα εκείνο που τιμωρείται από το νόμο με ποινή κάθειρξης τουλάχιστον πέντε ετών. Στα κακουργήματα η φυλάκιση ονομάζεται κάθειρξη. Τα κακουργήματα δικάζονται από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο ή από το Τριμελές Εφετείο. Το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο αποτελείται από έναν (ή μία) Πρόεδρο Πρωτοδικών ως πρόεδρο, δύο Πρωτοδίκες και τέσσερις ενόρκους ως μέλη. Κατ έφεση (σε δεύτερο βαθμό) τα κακουργήματα που υπάγονται στο ΜΟΔ δικάζονται από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο, που αποτελείται από έναν Πρόεδρο Εφετών, δύο Εφέτες και τέσσερις ενόρκους. Τα κακουργήματα που υπάγονται στο Τριμελές Εφετείο δικάζονται κατ έφεση από το Πενταμελές Εφετείο, αποτελούμενο από έναν (ή μία) Πρόεδρο Εφετών ως πρόεδρο και τέσσερις Εφέτες ως μέλη. Ως πλημμέλημα χαρακτηρίζεται το έγκλημα εκείνο που τιμωρείται από το νόμο με φυλάκιση έως πέντε ετών. Τα πλημμελήματα εκδικάζονται ενώπιον του Πλημμελειοδικείου. Τα πλημμελήματα που τιμωρούνται από το νόμο με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών δικάζονται από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο, που αποτελείται από έναν (ή μία) Πρόεδρο Πρωτοδικών ή από έναν Πρωτοδίκη. Τα υπόλοιπα πλημμελήματα δικάζονται από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο, που αποτελείται από έναν (ή μία) Πρόεδρο Πρωτοδικών και δύο Πρωτοδίκες. Η διάκριση αυτή δεν είναι απόλυτη, καθώς ο νομοθέτης έχει εισαγάγει μια σειρά εξαιρέσεων και βαρύτερα πλημμελήματα τα έχει υπαγάγει για λόγους ταχύτητας της διαδικασίας στην αρμοδιότητα του μονομελούς, ενώ ελαφρύτερα λόγω σπουδαιότητας στην αρμοδιότητα του τριμελούς. Κατ’ έφεση (σε δεύτερο βαθμό) εκδικάζονται τα μεν του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου, τα δε του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου ενώπιον του (Τριμελούς) Εφετείου, αποτελούμενου από έναν (ή μία) Πρόεδρο Εφετών και δύο Εφέτες. Τα κακουργήματα παραγράφονται μετά από 20 έτη, αν γι αυτά προβλέπεται η ισόβια κάθειρξη και 15 έτη σε κάθε άλλη περίπτωση, όπου δηλ. προβλέπεται πρόσκαιρη κάθειρξη (5-20 έτη).Τα πλημμελήματα παραγράφονται μετά από 5 έτη. Η παραγραφή ξεκινά από την τέλεση του αδικήματος, αλλά αναστέλλεται (δηλ. παρατείνεται) για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδίκη, ως εξής : 5 έτη για τα κακουργήματα, 3 έτη για τα πλημμελήματα. Κακουργήματα περιλαμβάνουν τόσο βίαια όσο και μη βίαια εγκλήματα, όπως η μεγάλη κλοπή, υπεξαίρεση μεγάλων χρηματικών ποσών, πρώτη επίθεση βαθμού, ή επίθεση που προκαλεί σοβαρή σωματική βλάβη, ανθρωποκτονία, βιασμό, εκβίαση, απάτη μεγάλης κλίμακας, απαγωγή, και σοβαρά εγκλήματα ναρκωτικών. Ανάλογα με τις περιστάσεις της υπόθεσης, ορισμένα εγκλήματα μπορεί να θεωρηθούν κακουργήματα ή πλημμελήματα. Αν μια επίθεση προκαλεί σοβαρή σωματική βλάβη, για παράδειγμα, συχνά θεωρείται ως κακούργημα. Απλή επίθεση που δεν προκαλεί καμία μόνιμη βλάβη, ωστόσο, είναι πλημμέλημα. Παρομοίως, ενώ τα ναρκωτικά συνήθως είναι κακουργήματα, η κατοχή μικρής ποσότητας μαριχουάνας είναι πλημμέλημα σε πολλά κράτη. Τα λιγότερο σοβαρά αδικήματα, όπως τροχαίες παραβάσεις, συχνά διώκονται ως πλημμελήματα, ακόμη και αν μπορεί να είναι κακουργήματα σε ορισμένες περιπτώσεις. Μια παραβίαση της κυκλοφορίας είναι συνήθως μια παράβαση, αν δεν υπήρχε σύγκρουση, κανείς δεν τραυματίστηκε, και δεν υπήρξε περιουσιακή ζημία. Η παράβαση γίνεται πλημμέλημα ή κακούργημα αν κάποιος είναι τραυματίας, ή υπήρξε η καταστροφή της ιδιοκτησίας. Όταν παραγραφεί ένα αδίκημα, είναι προφανές ότι δεν μπορεί να επιβληθεί πλέον ποινή και ο κατηγορούμενος απαλλάσσεται, όπως επίσης και όταν κανείς έχει καταδικαστεί ερήμην, αλλά δεν συλληφθεί εντός κάποιων χρονικών ορίων, δεν μπορεί πλέον να εκτίσει την ποινή, διότι αυτή έχει παραγραφεί ! Το πότε παραγράφεται ένα έγκλημα, το ορίζει ο Ποινικός Κώδικας ως εξής : 1. Τα κακουργήματα : μετά από 20 έτη, αν γι’ αυτά προβλέπεται η ισόβια κάθειρξη και 15 έτη σε κάθε άλλη περίπτωση, όπου δηλ. προβλέπεται πρόσκαιρη κάθειρξη (5-20 έτη). 2. Τα πλημμελήματα: μετά από 5 έτη. 3. Τα πταίσματα: μετά από 1 έτος. Η παραγραφή ξεκινά από την τέλεση του αδικήματος, αλλά αναστέλλεται (δηλ. παρατείνεται) για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και έως ότου γίνει αμετάκλητη η καταδίκη, ως εξής : 5 έτη για τα κακουργήματα, 3 έτη για τα πλημμελήματα και 1 χρόνο για τα πταίσματα. Η έναρξη της διαδικασίας ισοδυναμεί με την αποστολή (επίδοση) στον κατηγορούμενο κλήσης ή κλητηρίου θεσπίσματος να εμφανιστεί σε Δίκη, οπότε αν λάβει χώρα αυτή η επίδοση η παραγραφή παρατείνεται κατά τα ανωτέρω και ανέρχεται σε 25 (ή 20 αντίστοιχα) έτη για κακουργήματα, 8 χρόνια για πλημμελήματα και 2 χρόνια για πταίσματα. (σημ. την παραγραφή αναστέλλει μόνον η νόμιμη επίδοση της κλήσης, οπότε αν αυτή πάσχει από τυχόν ακυρότητα, θεωρείται ότι η αναστολή δεν έλαβε χώρα ποτέ) Έτσι, αν κάποιος έκανε ένα πλημμέλημα (π.χ εξύβριση) στις 10.5.2000 και λάβει κλήση για Δικαστήριο στις 20.5.2005, θα απαλλαγεί λόγω παραγραφής. Αν όμως λάβει την (έγκυρη ) κλήση εντός 5ετίας, τότε η πράξη παραγράφεται στις 11.5.2008 (5+3). Η νέα οκταετής παραγραφή ισχύει μέχρι να τελεσιδικήσει η απόφαση, που σημαίνει ότι μπορεί να συμπληρωθεί (με αναβολές κλπ) και στο Εφετείο ή ακόμα και στον Άρειο Πάγο, εφόσον γίνει δεκτή η αναίρεση. Οι ποινές τώρα παραγράφονται και αυτές ως εξής : -τα ισόβια μετά από 30 έτη -η κάθειρξη (5 έως 20) μετά από 20 έτη -η φυλάκιση και η χρηματική ποινή μετά από 10 έτη -κάθε άλλη μικρότερη ποινή (κράτηση, πρόστιμο) μετά από 2 έτη. Η παραγραφή ξεκινά από τότε που η ποινή γίνεται αμετάκλητη, που σημαίνει από τότε που εκδόθηκε αν δεν επιτρέπεται έφεση και σε δέκα μέρες από τότε που επιδόθηκε στον καταδικασθέντα η εφέσιμη ποινή, εφόσον δεν ασκήσει έφεση. Αυτό πρακτικά σημαίνει π.χ ότι αν κάποιος καταδικαστεί ερήμην για πλημμέλημα (π.χ ακάλυπτη επιταγή) σε φυλάκιση και χρηματική ποινή και (καταφέρει να) παραμείνει φυγόποινος για 10 έτη, δεν μπορεί πλέον να εκτίσει την ποινή του, λόγω παραγραφής ! Να προσεχθεί ότι η παραγραφή της ποινής που δόθηκε με αναστολή, παρατείνεται ισόχρονα με τη διάρκεια της αναστολής, έτσι στο παραπάνω παράδειγμα, αν οι ποινές ήταν με 3ετή αναστολή, η παραγραφή συμπληρώνεται σε (10 + 3) 13 χρόνια.

Αρθρο 216.

1. Οποιος καταρτίζει πλαστό ή νοθεύει έγγραφο με σκοπό να παραπλανήσει με τη χρήση του άλλον σχετικά με γεγονός πουμπορεί να έχει έννομες συνέπειες τιμωρείται με Φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών.

Η χρήση του εγγράφου από αυτόν θεωρείται επιβαρυντική περίπτωση.

2. Με την ίδια ποινή τιμωρείται όποιος για τον παραπάνω σκοπό εν γνώσει χρησιμοποιεί πλαστό ή νοθευμένο έγγραφο.

3. Αν ο υπαίτιος αυτών των πράξεων (παράγραφοι 1 – 2) σκόπευε να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον περιουσιακό όφελος βλάπτοντας

τρίτον ή σκόπευε να βλάψει άλλον τιμωρείται με Κάθειρξη μέχρι δέκα ετών,Εάν το συνολικό όφελος ή η συνολική ζημία υπερβαίνουν το ποσό των είκοσι πέντε εκατομμυρίων (25.000.000) δραχμών. [εβδομήντα τριών χιλιάδων (73.000)ευρώ. Βλ. διατάξεις και τρόπο μετατροπής σε ευρώ στο άρθρο 0] . *** ΠΡΟΣΟΧΗ: Το ποσό των εβδομήντα τριών χιλιάδων (73.000) ευρώ του πρώτου εδαφίου της παρ.3 αναπροσαρμόζεται στο ποσό των εκατό είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ με την παρ.1 περ.β` άρθρου 24 Ν.4055/2012,ΦΕΚ Α 51/12.3.2012.Εναρξη ισχύος 2 Απριλίου 2012. ***Οι άνω εντός λέξεις προστέθηκαν με την περ. α`παρ.7 άρθρ.1 Ν.2408/1996 και αντικαταστάθηκαν ως άνω με το άρθρο 14 παρ.2 Ν.2721/1999,ΦΕΚ Α 112/3.6.1999. Με την ίδια ποινή τιμωρείται ο υπαίτιος που διαπράττει πλαστογραφίες κατ` επάγγελμα ή κατά συνήθεια και το συνολικό όφελος ή η συνολική ζημία υπερβαίνουν το ποσό των (πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) δραχμών.) δέκα πέντε χιλιάδων (15.000)ευρώ. Βλ. διατάξεις και τρόπο μετατροπής σε ευρώ στο άρθρο 0 . *** ΠΡΟΣΟΧΗ: Το ποσό των δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 3 αναπροσαρμόζεται στο ποσό των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ. με την παρ.2 περ.α` άρθρου 24 Ν.4055/2012,ΦΕΚ Α 51/12.3.2012.Εναρξη ισχύος 2 Απριλίου 2012. *** Το άνω εντός εδάφιο προστέθηκε με το άρθρο 14 παρ.2 Ν.2721/1999,ΦΕΚ Α 112/3.6.1999. *** ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Βλέπε Ν.1608/1950 για σχετικά αδικήματα στρεφόμενα κατά Δημοσίου – ΝΠΔΔ ,ύψος ποινών κλπ. Το έγκλημα της πλαστογραφίας θεσπίστηκε προκειμένου να προστατευτεί η ασφάλεια των συναλλαγών και η δικαιολογημένη πίστη των συναλλασσομένων στη γνησιότητα των πάσης φύσεως εγγράφων. Πλαστογραφία υπάρχει όταν κανείς καταρτίζει (εξ αρχής) πλαστό έγγραφο ή νοθεύει ένα γνήσιο, με σκοπό να παραπλανήσει, με τη χρήση του, άλλον, αναφορικά με γεγονός, που μπορεί να έχει (έννομες) συνέπειες. π.χ κάποιος συντάσσει εξαρχής και μιμούμενος το γραφικό χαρακτήρα άλλου ιδιόχειρη διαθήκη (πρώτη περίπτωση) ή αλλάζει πάνω στο σώμα της επιταγής το ποσόν (π.χ από 30.000 σε 80.000-δεύτερη περίπτωση). Η πλαστογραφία στη βασική-απλή της μορφή, τιμωρείται σε βαθμό πλημμελήματος, με ποινή φυλάκισης από 3 μήνες έως 5 χρόνια. Η χρήση του πλαστού εγγράφου από τον ίδιο τον πλαστογράφο δε συνιστά νέο αδίκημα, αλλά επιβαρυντική περίσταση, που αυξάνει την ποινή (πάντα βέβαια στα ανωτέρω όρια). Αντίθετα, αν πλαστογράφος και χρήστης είναι 2 διαφορετικά πρόσωπα, τότε θα τιμωρηθούν και οι δύο π.χ άλλος πλαστογραφεί την επιταγή και άλλος πάει να την εισπράξει, γνωρίζοντας -εννοείται- ότι είναι παραποιημένη. Η πλαστογραφία σε βαθμό κακουργήματος προϋποθέτει : α) ότι ο δράστης είχε σκοπό να προσπορίσει στον εαυτό του ή και σε άλλον περιουσιακό όφελος, βλάπτοντας ξένη περιουσία π.χ έκδοση δανείου με πλαστή βεβαίωση αποδοχών. β) το συνολικό όφελος του δράστη να ξεπερνά συνολικά τα 120.000 ευρώ ή γ) η ζημία να είναι μεταξύ 30.000 και 120.000 ευρώ, αλλά ο δράστης να διαπράττει πλαστογραφίες κατ’ επάγγελμα ή κατά συνήθεια. Κατ’ επάγγελμα τέλεση υπάρχει όταν ο δράστης, από την επανειλημμένη τέλεση του αδικήματος και τις εν γένει περιστάσεις, όπως π.χ η υλικοτεχνική υποδομή (πολλές πλαστές σφραγίδες και άλλα αντικείμενα τέλεσης που τυχόν βρεθούν στο σπίτι του) που έχει διαμορφώσει, προκύπτει ότι ουσιαστικά ζει (πορίζεται τα προς το ζην) από αυτή τη ..δουλειά, ενώ κατά συνήθεια, όταν από την επανειλημμένη τέλεση, προκύπτει η ροπή του δράστη προς το συγκεκριμένο έγκλημα, ως στοιχείο πλέον της προσωπικότητάς του ! Στις περιπτώσεις αυτές, το κακούργημα της πλαστογραφίας τιμωρείται με κάθειρξη από 5 έως 10 χρόνια. Να προσεχθούν ιδιαίτερα τα εξής : -Ο όρος έγγραφο είναι γενικότερος από την κλασική έννοια (χαρτί), διότι περιλαμβάνει ακόμα και τα ηλεκτρονικά μέσα (δίσκους υπολογιστών) και γενικά κάθε αποτύπωση, που μπορεί να μην είναι κείμενο, αλλά αριθμός, ήχος, εικόνα κλπ και γίνεται με τεχνικά (μηχανικά και άλλα) μέσα. π.χ έχει κριθεί ότι συνιστά έγγραφο και συνεπώς πλαστογραφία η αλλοίωση (αλλαγή) του αριθμού πλαισίου του κινητήρα ενός Ι.Χ. -Σύμφωνα με τον ορισμό, για να υπάρχει αδίκημα πλαστογραφίας, πρέπει το πλαστό έγγραφο να είναι ικανό να παράξει έννομες συνέπειες π.χ απαιτούμενα από το Νόμο δικαιολογητικά για έκδοση άλλου εγγράφου ή πρόσληψη ή έκδοση δανείου, σύνταξης κ.ο.κ. Αν το έγγραφο, παρότι παραποιημένο, δεν μπορεί να έχει έννομες συνέπειες, να παραπλανήσει δηλαδή άλλον σε ενέργεια, δεν υφίσταται πλαστογραφία ! π.χ αν μία προκήρυξη απαιτεί να προσκομίσεις πρωτότυπο ή επικυρωμένο δικαιολογητικό και εσύ προσκομίζεις μία φωτοτυπία, ναι μεν παραποιημένη, αλλά ανεπικύρωτη, τότε δεν υπάρχει πλαστογραφία, διότι απλούστατα δεν μπορεί να γίνει δεκτή, βάσει της προκήρυξης . Από το άρθρο 216 §1 ΠΚ προκύπτει ότι για την στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της πλαστογραφίας απαιτείται αντικειμενικώς μεν η από την αρχή κατάρτιση εγγράφου από τον υπαίτιο που το εμφανίζει ότι κατηρτίσθη από άλλον ή η νόθευση γνησίου εγγράφου, δηλαδή αλλοίωση της εννοίας του περιεχομένου του εγγράφου, η οποία μπορεί να γίνει με την προσθήκη ή εξάλειψη λέξεων ή αριθμών ή σημείων, υποκειμενικώς δε δόλος που περιλαμβάνει τη γνώση και τη θέληση πραγματώσεως των περιστατικών που απαρτίζουν την αντικειμενική υπόσταση και σκοπός του δράστου να παραπλανήσει με τη χρήση του πλαστού εγγράφου άλλον για γεγονός που μπορεί να έχει έννομες συνέπειες, όπως είναι εκείνο το γεγονός το οποίον είναι πρόσφορο για την παραγωγή, διατήρηση, μεταβολή ή απόσβεση δικαιώματος ή εννόμου σχέσεως. Η χρήση του εγγράφου από τον υπαίτιο της καταρτίσεως ή της νοθεύσεως, θεωρείται επιβαρυντική περίσταση. Στοιχειοθετείται δε αντικειμενικώς όταν αυτός καταστήσει προσιτό το έγγραφο αυτό στον μέλλοντα να παραπλανηθεί από το περιεχόμενο αυτού τρίτο και δώσει σ` αυτόν την δυνατότητα να λάβει γνώση του περιεχομένου του, χωρίς να απαιτείται και να λάβει γνώση πράγματι ο τρίτος ή να παραπλανηθεί ούτος. Περαιτέρω από το άρθρο 217 §§1,2 ΠΚ, προκύπτει ότι για την στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της πλαστογραφίας πιστοποιητικού απαιτείται αντικειμενικώς μεν η κατάρτιση πλαστού ή η νόθευση πιστοποιητικού ή μαρτυρικού ή άλλου εγγράφου ή η χρήση τοιούτου πλαστού ή νοθευμένου εγγράφου ή η χρήση γνησίου πιστοποιητικού που έχει εκδοθεί για άλλον και που μπορεί συνήθως να χρησιμεύσει για να διευκολύνει την άμεση συντήρηση, την κίνηση ή την κοινωνική πρόοδο αυτού του ιδίου που ενεργεί τα ανωτέρω ή άλλου, υποκειμενικώς δε δόλος που συνίσταται στη γνώση ότι το πιστοποιητικό είναι πλαστό ή νοθευμένο ή ότι έχει εκδοθεί για άλλο πρόσωπο, ως προς τα οποία στοιχεία αρκεί και ενδεχόμενος δόλος. Επί πλέον απαιτείται με την έννοια της «υπερχειλούς υποκειμενικής υποστάσεως» στο σημείο αυτό και σκοπός διευκολύνσεως της αμέσου συντηρήσεως, της κινήσεως ή της κοινωνικής προόδου του ιδίου ή άλλου. Δηλαδή ο δράστης να περιορίζει την ωφέλειά του στη διευκόλυνση της αμέσου συντηρήσεώς του κ.τ.λ. χωρίς να ενδιαφέρουν τα κίνητρα αυτού, ενώ δεν πρέπει να βλάπτεται ευθέως άλλος στις έννομες σχέσεις του ή να υπάρχει και άλλος σκοπός εκτός από τους ανωτέρω, διότι, άλλως, πρόκειται για το αδίκημα του άρθρου 216 ΠΚ. Συνεπώς εάν η πλαστογραφία γίνεται για άλλο σκοπό, εκτός του υπό του άρθρου 217 ΠΚ διαγραφομένου, τότε, και αν ακόμη χρησιμοποιούνται έγγραφα προβλεπόμενα υπό του άρθρου τούτου (μαρτυρικά και πιστοποιητικά), εφαρμογή έχει η γενική διάταξη του άρθρου 216 και όχι η εξαιρετική του άρθρου 217 ΠΚ. Δηλαδή το βασικό διακριτικό γνώρισμα μεταξύ πλαστογραφίας της βασικής διατάξεως του άρθρου 216 ΠΚ και της εξαιρετικής διατάξεως του άρθρου 217 ΠΚ συνίσταται εις το ότι, αφ` ενός μεν στην τελευταία διάταξη δεν εμπίπτουν όλα τα κατά την έννοια του άρθρου 13 παρ. γ` ΠΚ έγγραφα, αλλ` εξ αυτών μόνο πιστοποιητικά, μαρτυρικά ή και κάθε άλλο έγγραφο, το οποίο δύναται συνήθως να χρησιμεύσει ως τοιούτο και αφ` ετέρου ως προς τον σκοπό, για τον οποίο τελείται αυτή, ο οποίος, ήτοι, πρέπει να αποβλέπει μόνο στην άμεση συντήρηση, την κίνηση ή την κοινωνική πρόοδο του δράστου ή άλλου, χωρίς η ωφέλεια ή η ζημία η προερχομένη από την πράξη αυτή να έχουν την σημασία που έχουν για την θεμελίωση της βασικής διατάξεως του άρθρου 216 ΠΚ και τούτο διότι η ζημία και η ωφέλεια από την πράξη του άρθρου 217 ΠΚ έχουν δευτερεύουσα στην περίπτωση αυτή σημασία και δι` αυτό δεν ανήχθησαν αυτά από το νόμο σε συστατικά στοιχεία της πράξεως αυτής. Συναφείς αποφάσεις που υιοθετούν το εν λόγω σκεπτικό είναι οι εξής: η 721/2010 ΑΠ (ΠΟΙΝ), Α’ δημοσίευση ΝΟΜΟΣ, η 60/2007 ΑΠ (ΠΟΙΝ), Α’ δημοσίευση ΝΟΜΟΣ, η 649/2008 ΑΠ (ΠΟΙΝ) δημοσιευμένη στο περιοδικό ΠΟΙΝΛΟΓ 2008/397, η 1152/2010 ΑΠ (ΠΟΙΝ) δημοσιευμένη επίσης στη ΝΟΜΟΣ.

Mήνυση και η Έγκληση αναγγέλλουν στον Εισαγγελέα ή στις αστυνομικές αρχές την τέλεση ενός εγκλήματος. Αν η αναγγελία γίνεται από το ίδιο το θύμα ονομάζεται έγκληση, αν γίνεται από τρίτον ονομάζεται μήνυση. Στο Ποινικό Δίκαιο μόνος αρμόδιος για την υποβολή μιας υπόθεσης σε δικαστική κρίση με την άσκηση της ποινικής δίωξης είναι ο Εισαγγελέας για κακουργήματα ή πλημμελήματα και ο Δημόσιος κατήγορος για τα πταίσματα. Αρμόδια Δικαστήρια είναι τα Ποινικά Δικαστήρια, ενώ οι δράστες τιμωρούνται με τις ποινές της φυλάκισης, της κάθειρξης, της χρηματικής ποινής ή/και του προστίμου. Η μήνυση απευθύνεται στον αρμόδιο εισαγγελέα και κατατίθεται ώστε καταγγείλουμε μία εγκληματική πράξη που έγινε είτε εις βάρος μας για παράδειγμα, απειλή, σωματική βλάβη κλπ είτε και εις βάρος άλλων ανθρώπων. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα, η μήνυση πρέπει να υποβληθεί μέσα σε αποκλειστική προθεσμία 3 μηνών, διαφορετικά αν δεν τηρηθεί αυτή η προθεσμία, τότε χάνεται το δικαίωμα για την υποβολή της μήνυσης. Ο εισαγγελέας εξετάζει τη μήνυση και μπορεί είτε να διατάξει απευθείας τον κατηγορούμενο να εμφανιστεί σε Δίκη είτε να διατάξει έρευνα προκειμένου να συγκεντρωθούν περισσότερα στοιχεία εις βάρος του. Αν βέβαια ο εισαγγελέας κρίνει ότι η μήνυση είναι αβάσιμη, θα τη θέσει στο αρχείο. Σκοπός της μήνυσης είναι να τιμωρηθεί ο δράστης μίας άδικης πράξης και όχι η οικονομική αποκατάσταση του θύματος. Μόνο με την αγωγή έχουμε αίτημα καταβολής αποζημίωσης που απευθύνεται στα πολιτικά-αστικά Δικαστήρια και όχι στα ποινικά δικαστήρια. Τα ποινικά δικαστήρια ασχολούνται με τις μηνύσεις και τα πολιτικά-αστικά με τις αγωγές που έχουν σκοπό την οικονομική αποκατάσταση του θύματος μίας άδικης και παράνομης πράξης. Οι αγωγές βέβαια δεν έχουν πάντα οικονομικό αντικείμενο, όπως για παράδειγμα, η αγωγή με την οποία ζητείται η λύση του γάμου (διαζύγιο), αλλά πάντα σκοπό την ικανοποίηση ιδιωτικών δικαιωμάτων ενώ προϋποθέτουν αντιδικία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων προσώπων. Στις μηνύσεις, υπάρχει η δυνατότητα – η οποία φυσικά συνιστάται – ο μηνυτής να παραστεί στο ποινικό Δικαστήριο, ως πολιτικώς ενάγων, για να υποστηρίξει την κατηγορία και να συμμετάσχει στη Δίκη, ζητώντας τυπικά ένα μικρό ποσόν αποζημίωσης. Η συμμετοχή σας ως πολιτικώς ενάγοντος, θα σας εφοδιάσει με μια σειρά δικαιωμάτων. Θα μπορείτε να παρασταθείτε σε κάθε συζήτηση στο ακροατήριο και θα σας χορηγηθεί πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα της υπόθεσης. Θα σας επιτρέπεται να μιλήσετε στο δικαστήριο για να εξηγήσετε τις αξιώσεις σας και μπορείτε επίσης να διατυπώσετε σχόλια μετά την εξέταση κάθε μάρτυρα και την παρουσίαση αποδεικτικών στοιχείων. Μπορείτε να θέτετε ερωτήσεις μέσω του δικηγόρου σας στον κατηγορούμενο, τους μάρτυρες και τους άλλους συμμετέχοντες. Εάν το βρίσκετε απαραίτητο, μπορείτε να ζητήσετε από το δικαστήριο να εξεταστείτε ως μάρτυρας ή να ζητήσετε τη γνώμη ενός ειδικού πάνω σε κάποιο συγκεκριμένο θέμα. Στην πράξη συνηθίζεται να ασκούνται παράλληλα, τόσο η αγωγή όσο και η μήνυση, π.χ σε περίπτωση συκοφαντικής δυσφήμησης, περίπτωση κατά την οποία, το ποινικό Δικαστήριο αποφασίζει αν τελέστηκε το έγκλημα και ποιά ποινή θα επιβληθεί ενώ το αστικό (πολιτικό δικαστήριο) καθορίζει το ύψος της τυχόν αποζημίωσης για ηθική βλάβη κλπ. Επίσης, το ένα Δικαστήριο δεν δεσμεύεται από την απόφαση του άλλου Δικαστηρίου και έτσι μπορεί να κρίνει διαφορετικά, για παράδειγμα, να κριθεί αθώος ο κατηγορούμενος στο ποινικό Δικαστήριο, αλλά το αστικό Δικαστήριο να τον υποχρεώσει σε αποζημίωση. Τέλος, στη μήνυση η απόφαση βγαίνει συνήθως την ίδια μέρα – εκτός και αν για κάποιον λόγο, για παράδειγμα, λόγω λήξης ωραρίου – διακοπεί η συνεδρίαση του Δικαστηρίου και συνεχιστεί η διαδικασία, μία άλλη μέρα, οπότε, σε αυτή την περίπτωση, η απόφαση βγαίνει εκείνη την ημέρα. Αντίθετα, στην περίπτωση της αγωγής, η απόφαση δεν βγαίνει την ίδια μέρα, αλλά πρέπει να περιμένετε αρκετά μεγάλο διάστημα για την έκδοσή της.