ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ – Δικηγορικό γραφείο Καπέλης Νικόλας

ΠΑΤΡΟΤΗΤΑ ΤΕΚΝΟΥ

JS — Sun, 11 Oct 2020 13:45:56 +0000

Η πατρότητα τέκνου γεννά πολύπλοκα νομικά ζητήματα, ειδικά σε περιπτώσεις ύπαρξηςενός τυπικά έγκυρου και ουσιαστικά ανύπαρκτου γάμου της μητέρας του με το σύζυγό της και σύναψης της τελευταίας κατά το κρίσιμο διάστημα της σύληψης σαρκικών σχέσεων με τρίτο πρόσωπο. Τεκμήριο πατρότητας ή Τεκμήριο καταγωγής από γάμο Το τέκνο που γεννήθηκε κατά τη διάρκεια του γάμου της μητέρας του ή μέσα σε τριακόσιες (300) ημέρες από τη λύση ή την ακύρωση του γάμου της τεκμαίρεται ότι έχει πατέρα τον σύζυγο της μητέρας του (τέκνο γεννημένο εντός γάμου). Δηλαδή με την γέννηση του τέκνου εντός των παραπάνω χρονικών πλαισίων ιδρύεται αυτομάτως ο συγγενικός δεσμός του με τον σύζυγο της μητέρας του. Ακόμη και εάν στην πραγματικότητα δεν κατάγεαι από τον σύζυγο, εάν δεν προσβληθεί η τεκμαιρόμενη πατρότητα, πατέρας υπό νομική έννοια παραμένει ο σύζυγος. Αδιάφορος είναι ο χρόνος υποβολής της αίτησης ή της αγωγής διαζυγίου, ακόμη και στην περίπτωση αποδειχθεί δικαστικά η διάσταση των συζύγων πριν το διαζύγιο, όπερ σημαίνει ότι η σαρκική επαφή είναι μάλλον απίθανη. Τέκνο γεννημένο σε γάμο θεωρείται και το τέκνο που γεννήθηκε ύστερα από μεταθανάτια τεχνητή γονιμοποίηση, εφόσον υπάρχει η απαιτούμενη δικαστική άδεια. Αν ωστόσο το τέκνο γεννήθηκε μετά την τριακοσιοστή (300^η) ημέρα από τη λύση ή την ακύρωση του γάμου, η απόδειξη της πατρότητας του συζύγου βαρύνει αυτόν που την επικαλείται. Το ίδιο ισχύει και όταν η τεχνητή γονιμοποίηση έγινε μετά τον θάνατο του συζύγου, παρά την έλλειψη δικαστικής άδειας. Με το τεκμηρίο πατρότητας τεκνου αυτομάτως επέρχονται όλες οι συνέπειες που επιφέρει αυτή η σχέση συγγένειας, όπως δικαίωμα και υποχρέωση διατροφής του τέκνου, εξ αδιαθέτου κληρονομικό δικαίωμα κ.α. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΕΚΝΟΥ Ένα τέκνο που γεννιέται χωρίς γάμο των γονέων του μπορεί να αναγνωρισθεί από τον πατέρα του είτε εκούσια είτε δικαστικά. Η αναγνώριση αυτή οδηγεί στο να απολαμβάνει το παιδί όλα τα δικαιώματα του παιδιού που γεννιέται σε γάμο. Αυτό σημαίνει ότι έχει πλήρη συγγένεια τόσο με τον πατέρα του όσο και με τους συγγενείς του, ενώ παιδί και πατέρας συνδέονται πλέον με σχέση γονικής μέριμνας. Τέλος, το παιδί αποκτά κληρονομικά δικαιώματα (νόμιμη μοίρα κι εξ’ αδιαθέτου διαδοχής). α. Εκούσια αναγνώριση πατρότητας μπορεί να ζητηθεί από τον πατέρα ή τους γονείς του (αν έχει πέθανει), εφόσον η μητέρα δώσει τη συναίνεσή της (αν ζει). Η δήλωση γίνεται είτε σε συμβολαιογράφο είτε με διαθήκη, ακόμα και πριν τη γέννηση του τέκνου έως και μετά το θάνατό του (αν άφησε παιδιά, αλλιώς έως αυτόν). Η δήλωση και η αποδοχή δίνονται αυτοπροσώπως με συμβολαιογραφικό έγγραφο, ενώ δεν επιτρέπεται ανάκλησή τους. Η εκούσια αναγνώριση μπορεί να προσβληθεί μόνο από το ίδιο τέκνο, τους γονείς αν υπάρχει ζήτημα έλλειψης δικαιοπρακτικής ικανότητας ή συναίνεσης, καθώς και από πρώην άφαντο γονέα. β. Δικαστική αναγνώριση πατρότητας μπορεί να ζητηθεί από τρία πρόσωπα. Πρώτον, από τη μητέρα του τέκνου (με κριτήρια πάντα δικαιοπρακτικής ικανότητας), δεύτερον από το ίδιο το τέκνο και τρίτον από τον πατέρα (ή τους γονείς του) αν η μητέρα αρνήθηκε να δώσει τη συναίνεσή της για εκούσια αναγνώριση. Το δικαίωμα του παιδιού είναι αυτοτελές σε σχέση με της μητέρας, η μητέρα δηλαδή το ασκεί για το πρόσωπό της και όχι ως εκπρόσωπος του παιδιού. Η αναγνώριση μπορεί να στραφεί και κατά των κληρονόμων του εκάστοτε γονέα. Η πατρότητα αποδεικνύεται με τεκμήριο πατρότητας την σαρκική συνάφεια των δύο εμπλεκομένων στο κρίσιμο διάστημα, ενώ βέβαια υπάρχουν μέθοδοι ταυτοποίησης μέσω εξετάσεων DNA. ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΠΑΤΡΟΤΗΤΑΣ Νομιμοποιούμενα πρόσωπα που μπορούν να προβούν σε προσβολή της πατρότητας τέκνου είναι: α) ο σύζυγος της μητέρας, ο οποίος με την αγωγή στρέφεται κατά της μητέρας και του τέκνου αυτής, β) οι ανιόντες και δη η μητέρα ή ο πατέρας του συζύγου (εάν ο σύζυγος πέθανε χωρίς να έχει χάσει το δικαίωμα προσβολής), οι οποίοι με την αγωγή στρέφονται κατά του τέκνου και της μητέρας αυτού, γ)το τέκνο, το οποίο με την αγωγή στρέφεται κατά της μητέρας αυτού και του συζύγου της, δ) η μητέρα του τέκνου, η οποία με την αγωγή της στρέφεται κατά του ίδιου του τέκνου και του συζύγου αυτής, ε) ο άνδρας (εραστής) με τον οποία η μητέρα, βρισκόμενη σε διάσταση με τον σύζυγό της, είχε μόνιμη σχέση με σαρκική συνάφεια κατά το κρίσιμο διάστημα της σύλληψης, ο οποίος με την αγωγή του στρέφεται κατά του τέκνου και των δύο συζύγων. Η ως άνω αγωγή προσβολής εγείρεται από τα ως άνω πρόσωπα είτε αυτοπροσώπως είτε με ειδικό πληρεξούσιο. Η προσβολή πατρότητας τέκνου αποκλείεται: α) για τον σύζυγο της μητέρας, εάν παρέλθει ένα (1) έτος αφόρου πληροφορήθηκε τον τοκετό και τα περιστατικά από τα οποία προκύπτει ότι η σύλληψη του τέκνου δεν έγινε απ’ αυτόν, και σε κάθε περίπτωση, όταν περάσουν πέντε (5) έτη από τον τοκετό, β) για τον πατέρα ή τη μητέρα του συζύγου, όταν περάσει ένα (1) έτος από τότε που πληροφορήθηκαν τον θάνατο του υιού τους (και συζύγου) και την γέννηση του τέκνου, γ) για το ίδιο το τέκνο, εφόσον παρήλθε ένα έτος από την ενηλικίωσή του, δ) για την μητέρα, εφόσον παρέλεθει ένα (1) έτος από τον τοκετό ή εφόσον υπάρχει σοβαρός λόγος για την μη προσβολή της πατρότητας κατά τη διάρκεια του γάμου, έξι (6) μήνες αφότου λύθηκε ή ακυρώθηκε ο γάμος με τον σύζυγό της και ε) για τον εραστή της μητέρας, δύο (2) έτη μετά τον τοκετό. Αποτέλεσμα της προσβολής πατρότητας είναι ότι το τέκνο χάνει την ιδιότητα τέκνου γεννημένο εντός γάμου αναδρομικά από την γέννησή του και οι συγγενικοί δεσμοί με τον τεκμαιρόμενο πατέρα του και τους συγγενείς αυτού σπάνε. Σε περίπτωση που η διαδικασία προσβολής πατρότητας εκκινήθη από τον εραστή της μητέρας του τέκνου και εξεδόθη αμετάκλητη δικαστική απόφαση που την κάνει δεκτή, τότε επέρχεται αυτομάτως και δικαστική αναγνώριση του τέκνου, με όλες τις έννομες συνέπειες που κάτι τέτοιο συνεπάγεται.

ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΜΕ ΑΝΤΙΔΙΚΙΑ

JS — Sun, 11 Oct 2020 13:44:36 +0000

Η έκδοση διαζυγίου με αντιδικία σε αντίθεση με ένα συναινετικό διαζύγιο απαιτεί ιδιαίτερες γνώσεις από τον δικηγόρο, προκειμένου να θεμελιώσει νομικά τις ουσιάστικές και όχι πλέον τις τυπικές (βλ. Συναινετικο) προυποθέσεις, που οδηγούν τα ζευγάρια σε έντονες έριδες και αντιδικίες. Ο δικαστής καλείται να εκτιμήσει αποδεικτικ΄πο υλικό, νομική θεμελίωση και μαρτυρικές καταθέσεις, που θα οδηγήσουν την δικανική του κρίση να γύρει προς την μία ή την άλλη πλευρά. Λόγος του διαζυγίου αποτελλεί πλέον ο ισχυρός κλονισμός, δηλαδή η καταστροφή της διάθεσης του ενός ή και των δύο συζύγων να εξακολουθήσουν να συντηρούν τη συζυγική-οικογενειακή σχέση που τους συνδέει, λόγω γεγονότων ή καταστάσεων που έχουν δημιουργηθεί από την πλευρά του ενός ή και των δύο συζύγων και που κατέληξαν να τους αποξενώσουν ψυχικά τόσο, ώστε να είναι ανέφικτη γι’ αυτούς η τήρηση στο μέλλον των υποχρεώσεών τους, που απορρέουν από το γάμο και έτσι να δικαιολογείται η έκδοση διαζυγίου. ΤΙ ΑΠΟΤΕΛΛΕΙ ΙΣΧΥΡΟ ΚΛΟΝΙΣΜΟ: α) Κλονιστικό γεγονός που να αφορά τον εναγόμενο σύζυγο ή και τους δύο συζύγους (π.χ. παραβάσεις υποχρέωσης για συμβίωση ή/και συζυγικής πίστης, του οφειλόμενου σεβασμού, προσβολές τιμής και αξιοπρέπειας, οι συνεχείς σκηνές ζηλοτυπίας, η βάναυση συμπεριφορά κλπ) β) το γεγονός αυτό να κλόνισε ισχυρά την έγγαμη σχέση ώστε να δικαιολογεί την έκδοση διαζυγίου. γ) ο κλονισμός να κατέστησε στη συνέχεια αφόρητη την εξακολούθηση της έγγαμης συμβίωσης. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΥ ΚΛΟΝΙΣΜΟΥ: Α) ΔΙΓΑΜΙΑ β) ΜΟΙΧΕΙΑ Γ) ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ Δ) ΕΠΙΒΟΥΛΗ Της ΖΩΗΣ Ε) ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΒΙΑΣ

ΔΙΑΖΥΓΙΟ

JS — Sun, 11 Oct 2020 13:43:48 +0000

Οι περισσότεροι γάμοι αποτελλούν επιβεβαιώση ενός δεσμού, που διέπεται αρχικά από αγάπη, κατανόηση, επικοινωνία και κυρίως κοινούς στόχους. Δυστυχώς, όμως, μετά από μερικά χρόνια, η σχέση του ζευγαριού, όταν το ζευγάρι, μάλιστα, βρίσκεται διαρκώς υπό την κοινή συζυγική σκέπη, από οπου διέρχονται και άλλα προσωπα, συγγενείς και φίλοι, οι οποίοι συντελούν στην φθορά των συζύγων, οι κεντρικοί πρωταγωνιστές της έγγαμης συμβίωσης χάνουν την επικοινωνία και τα προβλήματα εγκαθίστανται. Ωστόσο υπάρχουν και αντικειμενικοί λόγοι εξαιτίας των οποίων νιώθουν ότι πρέπει να μείνουν ενωμένοι, όπως η κοινή περιουσία, η δουλειά ή ακόμα περισσότερο τα παιδιά, γεγονότα, που αναβάλλουν κάθε απόφαση χωρισμου ή την αναβάλλουν και για χρόνια. Σε κάθε περίπτωση, το διαζύγιο είναι ένα οδυνηρό γεγονός, το οποίο ταξινομείται αμέσως μετά την απώλεια κάποιου αγαπημένου προσώπου στην κλίμακα των στρεσογόνων καταστάσεων. Με το διαζύγιο επηρεάζονται όλοι: οι δύο σύντροφοι, τα παιδιά, ακόμα και οι υπόλοιποι συγγενείς, αλλά και οι φίλοι. Νομικό διαζύγιο Ο ένας από τους δύο συζύγους αναζητά την βοήθεια του Δικηγόρου για να προχωρήσει στην αγωγή του διαζυγίου. Ο Bohannon αναφέρει ότι οι περισσότερες σχετικές νομοθεσίες στις δυτικές χώρες δεν επιδεικνύουν την απαραίτητη ευαισθησία ως προς τις ανάγκες των μελών της οικογένειας η οποία βρίσκεται στη διαδικασία διαζυγίου και δεν διαθέτουν τη σωστή δομή έτσι ώστε να είναι δυνατή η αποφόρτιση όλων των συναισθημάτων με κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους κατά τη φάση του συναισθηματικού διαζυγίου. Κάποιοι Δικηγόροι μη έχοντας την κατάλληλη κατάρτιση και μη έχοντας εξασκηθεί όσο θα χρειαζόταν συντελούν στην ένταση και στις συγκρούσεις του ζεύγους, όπως επίσης στην υπονόμευση και στην χρησιμοποίηση μη σωστών τακτικών κατά την νομική διαδικασία. Βέβαια πολλοί το κάνουν αυτό με σκοπό το οικονομικό. Το διαζύγιο σε αριθμούς ➜ 1 στα 4 παντρεμένα ζευγάρια στην Ελλάδα χωρίζουν. ➜ 5 με 10 χρόνια μετά τη σύναψη του γάμου επέρχεται συνήθως η μεγάλη κρίση. ➜ 8% ήταν ο δείκτης διαζυγίων στην Ελλάδα το 1984, 15% το 1997 και 24% το 2005, ενώ σήμερα συνεχίζει να βρίσκεται σε ανοδική πορεία. ➜ 7 στις 10 αιτήσεις διαζυγίων στην Ελλάδα κατατίθενται από γυναίκες, αλλά τελικά αυτές ταλαιπωρούνται περισσότερο μετά το διαζύγιο. ΟΙ ΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΖΥΓΙΟΥ 1. Οξεία φάση Διαζυγίου: Την βιώνουν το ίδιο ο άνδρας και η γυναίκα. Η συμπεριφορά τους παρουσιάζει παλινδρομικά στοιχεία (ισχυρά εγώ, επιπόλαιοι ισχυρισμοί). Παρουσιάζουν συμπτώματα θυμού, πανικού, θλίψης. Ορισμένα ζευγάρια παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στην οξεία φάση, και φαίνεται σαν κάτι να τους κρατάει και να μην προχωρούν στη διάλυση του γάμου τους.

Μεταβατική φάση:Το ζευγάρι πλέον, έρχεται σ’ επαφή με κάποιες πραγματικότητες που πριν δεν ήταν έτοιμο να τις δει. Καλούνται πρακτικά να δουν κάποιες αλλαγές που έχει επιφέρει το διαζύγιο. Εμφανίζονται οι εξωσυζυγικές σχέσεις που από την πλευρά των γυναικών παρουσιάζεται μία άρνηση. Είναι η περίοδος της αλλαγής. Το ζευγάρι (από κοινού, ή δικαστικά) παίρνει αποφάσεις επιμέλειας, που και με ποιον θα μείνουν τα παιδιά. Στην Ελλάδα το 99% η επιμέλεια των παιδιών δίδεται – από το δικαστήριο – στη μητέρα. Είναι πολύ σπάνιες οι περιπτώσεις να γίνει το αντίθετο. Σε πολύ ακραίες και δύσκολες περιπτώσεις γίνεται, να παίρνει ο πατέρας την επιμέλεια.
Τελική φάση:Επικρατεί ένα καταλάγιασμα, τα παιδιά μένουν με έναν από τους δύο γονείς, γίνεται διαχωρισμός κάποιων θεωρητικών και πρακτικών ζητημάτων, και πολλά πράγματα φαίνονται τώρα διαφορετικά στη ζωή τους και για τους γονείς αλλά και για τα παιδιά.

Όταν υπάρχουν παιδιά Αν θέλετε να χωρίσετε αλλά διστάζετε επειδή υπάρχουν μικρά παιδιά, θα πρέπει να έχετε υπόψη σας ότι τα παιδιά μπορεί να είναι μικρά, αλλά αντιλαμβάνονται και βιώνουν την ένταση, την ψυχρότητα, το θυμό, όταν αυτά υπάρχουν στο σπίτι στο οποίο ζουν. Έτσι, μπορεί να φτάσουν να νιώθουν ακόμα και ότι είναι αυτά υπεύθυνα για τη ζωή και τις αποφάσεις των γονιών τους, πράγμα που μπορεί να τους προκαλέσει επιπρόσθετα προβλήματα. Σίγουρα τα παιδιά στενοχωριούνται όταν οι γονείς τους χωρίζουν, αλλά αυτό είναι προτιμότερο από το να ζουν με δύο γονείς που είναι ψυχροί, επιθετικοί κλπ. ο ένας με τον άλλον. Αν τους εξηγήσετε και έχετε καλές σχέσεις μεταξύ σας και μαζί τους, τότε τα παιδιά θα κερδίσουν παρά θα χάσουν, όπως θα συνέβαινε αν μένατε σε ένα γάμο που δεν πήγαινε καλά. Συχνά η επίσκεψη σε έναν ψυχολόγο βοηθά σε αυτές τις περιπτώσεις, αν δηλαδή θέλετε να δώσετε άλλη μία ευκαιρία στη σχέση σας ή να χωρίσετε πολιτισμένα. Πώς θα το πείτε στα παιδια Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ώρα της ανακοίνωσης είναι μία από τις πιο οδυνηρές στιγμές για τους γονείς. Τα παιδιά, σε όποια ηλικία και να βρίσκονται, δυσκολεύονται να αποδεχθούν ότι θα ζουν με τον ένα γονιό τους και ότι θα βλέπουν μόνο κάποιες φορές τον άλλον. Σε κάθε περίπτωση, καλό είναι να τους το ανακοινώσετε μαζί στο σπίτι τους και σε ήρεμους τόνους. Αν ο ένας από τους δυο σας δεν είναι σε θέση να ελέγξει τον εαυτό του, τότε είναι καλύτερο ο χωρισμός να ανακοινωθεί από τον άλλον. Διαφορετικά, μπορείτε να ζητήσετε τη βοήθεια ενός κοινού φίλου. Αν τα παιδιά σας ανήκουν σε πολύ διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, πρέπει να ανακοινώσετε το διαζύγιο συγχρόνως και στα δύο, αλλά μπορείτε μετά να πείτε ιδιαιτέρως λίγο περισσότερες λεπτομέρειες στο μεγαλύτερο παιδί. Η παρουσία του αδελφού ή της αδελφής λειτουργεί ως στήριγμα για τα παιδιά. Καλό είναι να μην πείτε στα παιδιά ότι χωρίζετε επειδή δεν αγαπιέστε πια. Στα μάτια του παιδιού η οικογενειακή αγάπη είναι δεδομένη και ιερή. Αν ακούσει ότι ο ένας γονιός έπαψε να αγαπά τον άλλον, θα σκεφτεί ότι ίσως αύριο ή σε λίγους μήνες θα πάψει να αγαπά και εκείνο. Επίσης, θα πρέπει να τους εμφυσήσετε σιγουριά και ασφάλεια για το μέλλον, να τους τονίσετε τις θετικές πλευρές της νέας κατάστασης (π.χ. ότι δεν θα υπάρχουν πια καβγάδες και θα είμαστε όλοι πιο χαρούμενοι) και να τους εξηγήσετε ότι δεν φέρνουν ευθύνη για το χωρισμό. Προσοχή όμως: Όσο μικρό κι αν είναι το παιδί σας, πρέπει οπωσδήποτε να δώσετε εξηγήσεις για τη μεγάλη απόφαση που πήρατε.

ΣΥΝΑΙΝΕΤΙΚΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ

JS — Sun, 11 Oct 2020 13:42:49 +0000

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΑΙΝΕΤΙΚΟΥ ΔΙΖΥΓΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΝΟΜΟΥ 4509/2017

Το συναινετικό διαζύγιο αποτελεί έναν εύκολο τρόπο λύσης του γάμου, όταν η απόφαση του ζευγαριού είναι κατασταλαγμένη και θέλουν από κοινού να αποφύγουν τις εκατέρωθεν έριδες και αντιδικίες. Με τη νέα διαδικασία έκδοσης συναινετικού διαζυγίου η αρμοδιότητα για τη λύση του γάμου μεταφέρθηκε από τα Δικαστήρια στους Συμβολαιογράφους. Ειδικότερα, ο γάμος λύνεται πλέον, όχι με δικαστική απόφαση, αλλά με συμβολαιογραφική πράξη. Κατά τη νέα διαδικασία, παραμένει υποχρεωτική η εκπροσώπηση των συζύγων από δικηγόρους, οι οποίοι συνυπογράφουν με τους συζύγους ή και μόνοι τους, εφόσον τους έχει χορηγηθεί ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο, τη συμβολαιογραφική πράξη συναινετικού διαζυγίου, το συμφωνητικό λύσης του γάμου, καθώς και τη συμφωνία για την επιμέλεια, την επικοινωνία και τη διατροφή, σε περίπτωση ανήλικων τέκνων. Η ειδική πληρεξουσιότητα για την υπογραφή των ως άνω εγγράφων θα πρέπει να έχει χορηγηθεί προς τους δικηγόρους μέσα στον τελευταίο μήνα πριν την υπογραφή τους. Σύμφωνα με τη νέα διαδικασία συναινετικού διαζυγίου, μεταξύ της υπογραφής της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων για τη λύση του γάμου και της υπογραφής της συμβολαιογραφικής πράξης θα πρέπει να μεσολαβεί χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ημερών. Για την απόδειξη της ημερομηνίας υπογραφής του συμφωνητικού λύσης του γάμου το τροποποιημένο άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα προβλέπει ότι το γνήσιο των υπογραφών των συζύγων επ’ αυτού θα πρέπει να βεβαιώνεται από τη Γραμματεία του Ειρηνοδικείου της έδρας του συμβολαιογράφου που θα καταρτίσει τη συμβολαιογραφική πράξη. Αντίγραφο της συμβολαιογραφικής πράξης κατατίθεται στο ληξιαρχείο, όπου έχει καταχωρισθεί η σύσταση του γάμου και όπως ίσχυε και στην περίπτωση της δικαστικής απόφασης, εξακολουθεί να είναι υποχρεωτική η πνευματική λύση του θρησκευτικού γάμου στην αρμόδια Ιερά Μητρόπολη.

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ

JS — Sun, 11 Oct 2020 13:41:39 +0000

Θεμελιώδεις λίθος του οικογενειακού δικαίου και εφαλτήριο δικαιωμάτων κ΄ υποχρεώσεων αποτελεί ο γάμος, ένας θεσμός με πληθώρα κοινωνικών, θρησκευτικών και πολιτιστικών προεκτάσεων. Ωστόσο με τον εκμοντερνισμό της κοινωνίας και την επικράτηση θεμελιωδών νόμων, όπως είναι το Σύνταγμα, από όπου εκπορεύονται και οι ειδικότερες διατάξεις, που συνθέτουν και το οικογενειακό δίκαιο, ο γάμος απέκτησε μορφή συμβάσεως, από όπου, εκτός από τις κοινωνικές και πολιτιστικές συνέπειες, προκύπτουν και πληθώρα δικανικών συνεπειών, όπως κληρονομικά, εμπράγματα, ενοχικά, ακόμα και ποινικά δικαιώματα και υποχρεώσεις. Κατά βάση όμως είναι μία σύμβαση, που διέπεται από συγκεκριμένες νομικές διατάξεις, ανεξάρτητα από τον τρόπο και τον τόπο τελέσεώς του. Απώτερος σκοπός του γάμου ήταν ανέκαθεν η συνέχιση του «οίκου» και της οικογένειας, διαμέσου της συνέχισης του ονόματος, με την γέννηση τέκνων κατά τεκμήριο γνήσιων. Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται (τουλάχιστον στις δυτικές κοινωνίες) η διαδοχή στα αξιώματα και η περιουσιακή συνέχεια της οικογένειας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι λίγα χρόνια πριν ίσχυε ο θεσμός της μοιχείας στην Ελλάδα, γεγονός, που αποδεικνύει, ότι το φύλλο των γυναικών μέσα στα πλαίσια της της έγγαμης συμβίωσης υστερούσε σε δικαιώματα κινήματα ισότητας των γυναικών, όμως, αλλά και η αυξημένη ακρόαση περί των δικαιωμάτων της συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας από τον ντόπιο νομοθέτη έχει φτάσει τα πράγματα σε ένα σημείο όπου, παρά τις όποιες ατέλειες του εγχώριου νομικού συστήματος, ο νομοθέτης δεν κάνει διάκριση μεταξύ ανδρών και γυναικών. Στην ουσία, προστατεύει το αδύναμο μέρος, ανεξαρτήτως φύλου. Στη σημερινή νομική πρακτική, η προστασία του αδύναμου μέρους συνήθως σημαίνει την προστασία της γυναίκας, η οποία παραμένει, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οικονομικά ασθενέστερη έναντι του συζύγου της. Στην ελληνική έννομή τάξη, ο γάμος διέπεται από τις διατάξεις του αστικού κώδικα. Στον αστικό κώδικα προβλέπονται δύο τύποι γάμου, ο πολιτικός και ο θρησκευτικός. Δεν υπάρχει καμία απολύτως διαφορά ως προς τις συνέπειές τους, και οι διαφορές τους συνίστανται αποκλειστικά στον τρόπο τέλεσής τους. Παράλληλα, με νόμο που έχει ήδη ψηφιστεί στη βουλή, προβλέπεται ένας εναλλακτικός τρόπος συμβίωσης δύο ατόμων, με έννομες συνέπειες παραπλήσιες του γάμου, που δεν αποτελεί ωστόσο γάμο. Πρόκειται για το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης, το οποίο πραγματοποιείται με την υπογραφή σχετικής σύμβασης ενώπιον συμβολαιογράφου και με το οποίο ρυθμίζονται διάφορες πτυχές της κοινωνικής, περιουσιακής και οικογενειακής ζωής των ατόμων που αποφασίζουν να συμβιώσουν. Με το γάμο δεν μεταβάλλεται το επώνυμο των συζύγων, όπως ίσχυε παλαιότερα. Δηλαδή, ως προς τις έννομες σχέσεις τους, κάθε ένας από τους συζύγους διατηρεί το πατρικό του επώνυμο. Στην εργασία τους, στη σύναψη συμβάσεων (π.χ. αγορά ακινήτου) κ.ο.κ., οι σύζυγοι χρησιμοποιούν το πατρικό τους επώνυμο. Αντίθετα, στις κοινωνικές σχέσεις, ο νομοθέτης αφήνει το περιθώριο ο ένας σύζυγος να χρησιμοποιεί το επώνυμο του άλλου ή να χρησιμοποιεί και τα δύο. Η ανωτέρω νομοθετική ρύθμιση εισήχθη το 1983. Όμως, και τους για τους γάμους που συνήφθησαν παλαιότερα, προβλέφθηκε διαδικασία με την οποία οι γυναίκες μπορούν να ανακτήσουν το πατρικό τους επώνυμο. Βασική υποχρέωση που επέρχεται με την τέλεση του γάμου είναι η υποχρέωση συμβίωσης των συζύγων. Κατά την κοινή συμβίωση, οι σύζυγοι οφείλουν να αποφασίζουν από κοινού για τα ζητήματα συζυγικού βίου, εκτός κι αν κάποιος από τους δύο βρίσκεται σε αδυναμία να αποφασίσει. Απόρροια αυτής της «αρχής της συναπόφασης» είναι οι αρχές της συντροφικότητας και της συνεργασίας, του σεβασμού της προσωπικότητας και της απαγόρευσης της κατάχρησης των δικαιωμάτων που απορρέουν από την έγγαμη συμβίωση. Η συναπόφαση είναι δικαίωμα αλλά και υποχρέωση για τους συζύγους και καλύπτει όλες τις εκφάνσεις του έγγαμου βίου (καθημερινές ανάγκες, τέκνα, διατροφή). Πρέπει να σημειωθεί βέβαια ότι, σε περίπτωση διαφωνίας, ο νομοθέτης δεν έχει προβλέψει τρόπο ρύθμισης. Ας διευκρινιστεί, πάντως, ότι η αρχή της συναπόφασης διέπει μόνο τον συζυγικό βίο, και όχι τον ατομικό βίο των συζύγων – όπως τα θέματα της προσωπικότητας ή τα θέματα της επαγγελματικής δραστηριότητας κάθε συζύγου. Εξάλλου ο νομοθέτης έχει προβλέψει ρητά ότι οι επαγγελματικές δραστηριότητες των συζύγων προστατεύονται, δεν αποτελούν αντικείμενο συναπόφασης, αλλά θέμα του κάθε ενός συζύγου ξεχωριστά, αρκεί αυτές να μην αποβαίνουν βλαπτικές για τα συμφέροντα και τις ανάγκες της οικογένειας. Μεγάλο κεφάλαιο της έγγαμης συμβίωσης αποτελεί αυτό της ρύθμισης των περιουσιακών σχέσεων των συζύγων. Η ελληνική έννομη τάξη προβλέπει δύο συστήματα, της περιουσιακής αυτοτέλειας των συζύγων και της κοινοκτημοσύνης. Το σύστημα της περιουσιακής αυτοτέλειας των συζύγων αποτελεί τον κανόνα, καθώς κρίθηκε ως το δικαιότερο και ως το λιγότερο πιθανό να οδηγήσει σε άνιση κατανομή της περιουσίας. Με το σύστημα αυτό, κάθε σύζυγος διατηρεί την ατομική του περιουσία, κινητή και ακίνητη, ανεξάρτητα από τον τρόπο και τον χρόνο κτήσης της. Έτσι, και μετά το γάμο, ο κάθε σύζυγος διαχειρίζεται και διαθέτει τα περιουσιακά του στοιχεία κατά βούληση. Στην πράξη, αυτή η ρύθμιση ενδεχομένως να έρχεται σε σύγκρουση με τον κανόνα της συναπόφασης. Σε κάθε περίπτωση, ως ορθότερη λύση προκρίνεται αυτή που εξυπηρετεί το συμφέρον του συζυγικού βίου. Ωστόσο, επιλογή των συζύγων μπορεί να αποτελέσει η υπαγωγή στο σύστημα της κοινοκτημοσύνης. Από διοικητικής άποψης, το σύστημα της κοινοκτημοσύνης είναι αρκετά περίπλοκο και γι’ αυτό το λόγο δεν συναντάται συχνά στην πράξη. Για να λειτουργήσει το σύστημα της κοινοκτημοσύνης, πρέπει οι σύζυγοι να υπογράψουν σχετική σύμβαση, με την οποία η περιουσία τους χωρίζεται σε ίσα μερίδια, ενώ ο κάθε σύζυγος δεν μπορεί να διαθέσει το μερίδιο του χωρίς τη διάθεση του αντίστοιχου μεριδίου του άλλου συζύγου. Το σύστημα της κοινοκτημοσύνης είναι δυνατόν να επιλεχθεί για κάποια μόνο περιουσιακά στοιχεία, ενώ για τα υπόλοιπα που δεν θα υπαχθούν στη σχετική σύμβαση θα ισχύσει ο κανόνας της περιουσιακής αυτοτέλειας. Πρέπει να σημειωθεί, τέλος, ότι με το νόμο του 1983 καταργήθηκε οριστικά και στην Ελλάδα ο θεσμός της προίκας, ενώ αυτού του είδους οι δικαιοπραξίες, στις οποίες συμβαλλόταν ο σύζυγος με τον προικοδότη, και η σύζυγος εμφανιζόταν ως εκ τρίτου συμβαλλόμενος, μετατράπηκαν αυτόματα σε δικαιοπραξίες υπέρ της συζύγου. Τέλος, στην Ελλάδα δεν προβλέπεται η σύναψη προγαμιαίου συμβολαίου. Στην περίπτωση δε που συναφθεί, θα είναι άκυρο ως αντίθετο στη δημόσια τάξη και τα χρηστά ήθη.