ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας (ΔΕ) είναι τίτλος προστασίας με ισχύ 20 χρόνων που χορηγείται στο δικαιούχο για επινοήματα νέα, με εφευρετική δραστηριότητα και επιδεκτικά βιομηχανικής εφαρμογής. Μία εφεύρεση κρίνεται νέα αν δεν ανήκει στη στάθμη της τεχνικής και εμπεριέχει εφευρετική δραστηριότητα -αν δηλαδή, κατά την κρίση ειδικού, δεν προκύπτει με προφανή τρόπο από την υπάρχουσα στάθμη της τεχνικής. Επιδεκτική βιομηχανικής εφαρμογής είναι εφόσον μπορεί να παραχθεί και να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε τομέα παραγωγικής δραστηριότητας. Η διαδικασία χορήγησης περιλαμβάνει:

• Την κατάθεση της αίτησης
• Προθεσμία 4 μηνών για τυχόν διορθώσεις ή συμπλήρωση ελλείψεων
• Έλεγχος για το νέο και την εφευρετική δραστηριότητα, σύνταξη έκθεσης έρευνας ή έκθεσης έρευνας με αιτιολημένη γνώμη
• Προθεσμία 3 μηνών για παρατηρήσεις του καταθέτη στην έκθεση έρευνας
• Σύνταξη τελικής έκθεσης έρευνας ή τελικής έκθεσης έρευνας με αιτιολογημένη γνώμη
• Έκδοση ΔΕ

Τα δικαιώματα που παρέχονται με το Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας αποκτώνται και διατηρούνται σε ισχύ με την καταβολή αντίστοιχων τελών στον ΟΒΙ (από τη σχετική νομοθεσία προβλέπονται περιπτώσεις εκπτώσεων επί των οφειλομένων τελών). Έννοια Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας διέπεται σήμερα από το ν. 1733/87 και πρόκειται για διοικητική πράξη που εκδίδεται από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (άρθρο 8 §11 ν. 1733/87) με την οποία πράξη βεβαιώνεται το κανονικό της δήλωσης ευρεσιτεχνίας και παρέχεται στο δικαιούχο απόλυτο και χρονικά περιορισμένο δικαίωμα στην ευρεσιτεχνία. Το δικαίωμα του εφευρέτη έχει περιορισμένη προστασία και είναι επισφαλές. Αυτό γίνεται σαφώς καθορισμένο και ασφαλές όταν ο δικαιούχος του δηλώσει καταλλήλως την εφεύρεση στην αρμόδια κρατική αρχή που προβλέπει ο εκάστοτε νόμος. Από το χρονικό σημείο της δήλωσης, ο το άτομο που την πραγματοποίησε αποκτά αξίωση κατά της αρμόδιας αρχής προς έκδοση διοικητικής πράξης, που καλείται «δίπλωμα ευρεσιτεχνίας». Προϋποθέσεις απόκτησης ενός διπλώματος ευρεσιτεχνίας είναι το επινόημα του εφευρέτη (είτε αυτό είναι προϊόν είτε μέθοδος βιομηχανικής εφαρμογής) να είναι νέο, δηλαδή να μην προϋπάρχει κάτι αντίστοιχο (να μην ανήκει στη στάθμη της προηγούμενης τεχνικής, να μην είναι επαρκώς γνωστό αντικειμενικά), να παρουσιάζει εφευρετική δραστηριότητα, δηλαδή να να παρουσιάζει ένα άλμα προόδου σε σχέση με τη στάθμη της τεχνικής και να επιδέχεται βιομηχανική εκμετάλλευση, δηλαδή το αντικείμενό της να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιονδήποτε τομέα παραγωγικής δραστηριότητας. Αναφορικά με το περιεχόμενο, το δίπλωμα ευρεσιχτενίας αναγράφει τον δηλούντα την εφεύρεση, τον ακριβή χρόνο της δήλωσης (από τον οποίο γεννάται δικαίωμα προσδοκίας για την χορήγηση του διπλώματος), τον αύξοντα αριθμό του διπλώματος, τον τίτλο ευρεσιτεχνίας, την ταξινόμηση και τα λοιπά έγγραφα που επισυνάπτονται και απαρτίζουν τον φάκελο και δη: το πρωτότυπο της περιγραφής της εφεύρεσης, τη στάθμη της προηγούμενης τεχνικής, τα πλεονεκτήματα της εφεύερεσης, τις αξιώσεις νομικής προστασίας, τα τυχόν σχέδια, την έκθεση έρευνας και την τελική έκθεση έρευνας. Ειδικότερα: Περιεχόμενο Το περιεχόμενο του διπλώματος διακρίνεται σε ουσιαστικό και σε τυπικό. Ουσιαστικό περιεχόμενο είναι η ηθική διάκριση που παρέχει η πολιτεία στον εφευρέτη. Η διάκριση αυτή αποτυπώνεται στη χορήγηση του διπλώματος και αντανακλά την κοινωνική καταξίωση του εφευρέτη. Επίσης ουσιαστικό περιεχόμενο είναι το δικαίωμα ευρεσιτεχνίας που παρέχεται σε εκείνον που δήλωσε την εφεύρεση. Το δικαίωμα αυτό είναι αποκλειστικό και χρονικά περιορισμένο (άρθρα 10 § 1 και 11 § 1 ν.1733/87). Έχει κατά κύριο λόγο περιουσιακό χαρακτήρα, που συνίσταται στην αποκλειστική εκμετάλλευση της ευρεσιτεχνίας, χωρίς να στερείται και οποιουδήποτε ηθικού χαρακτήρα. Το τυπικό περιεχόμενο του διπλώματος συνίσταται στη βεβαίωση που αυτό παρέχει για το κανονικό της αίτησης ευρεσιτεχνίας. Στο δίπλωμα, ως διοικητική πράξη, αναγράφεται αυτός που δήλωσε την εφεύρεση, ο ακριβής χρόνος της δήλωσης, ο αύξων αριθμός του διπλώματος, ο τίτλος της ευρεσιτεχνίας, η ταξινόμηση και ο χρόνος διάρκειας του διπλώματος και επισυνάπτονται: α) το πρωτότυπο της περιγραφής της εφεύρεσης μαζί με τις αξιώσεις, την περίληψη και τα τυχόν σχέδια β) η έκθεση έρευνας και η τελική έκθεση έρευνας (άρθρο 8 §11). Επίσης, στο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αναγράφεται η επίκληση προτεραιότητας από τον καταθέτη σε άλλη χώρα, όπου σημειώνεται και η χώρα κατάθεσης, η χρονολογία και ο αριθμός της αλλοδαπής κατάθεσης, στην οποία βασίζεται η προτεραιότητα (άρθρο 8 §12). Είδη Εθνικά Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας   Το Εθνικό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας εκδίδεται κατόπιν σχετικής αίτησης σε μία χώρα και παρέχει προστασία μόνο στη χώρα αυτή. Συγκεκριμένα στην Ελλάδα η αίτηση υποβάλλεται στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ). Ευρωπαϊκά Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας   To Ευρωπαϊκό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας εκδίδεται κατόπιν σχετικής αίτησης στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (EPO) και μπορεί να ισχύσει στα 37 ευρωπαϊκά κράτη που έχουν κυρώσει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (European Patent Convention – EPC, Μόναχο 1973), καθώς επίσης και σε Βοσνία Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Σερβία, που έχουν συνάψει συμφωνία επέκτασης προστασίας με το EPO, εάν ο καταθέτης τα προσδιορίσει. Για να ολοκληρωθεί η διαδικασία της κατοχύρωσης απαιτείται επίσης κατάθεση αντίστοιχης μετάφρασης του κειμένου της ευρεσιτεχνίας σε κάθε επιλεγμένη χώρα. Διεθνείς Αιτήσεις  Στην περίπτωση αυτή, ο καταθέτης οφείλει να υποβάλει τη μετάφραση του Ευρωπαϊκού ΔΕ σε όσα από τα κράτη επιθυμεί, ώστε αυτό να εξομοιωθεί απόλυτα με το Εθνικό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας στα κράτη αυτά. Με την αίτηση αυτή, η εφεύρεση προστατεύεται και μονοπωλείται σε ένα ή περισσότερα κράτη, ευρωπαϊκά ή μη, τα οποία έχουν κυρώσει τη Διεθνή Συνθήκη Συνεργασίας για τα Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας (Patent Cooperation Treaty – PCT, Ουάσιγκτον 1970). Στο πλαίσιο αυτό ο καταθέτης μπορεί να αποκτήσει Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας σε 142 κράτη τα οποία έχουν κυρώσει την παραπάνω συνθήκη. Μία Διεθνής Αίτηση κατατίθεται ενώπιον του Διεθνούς Γραφείου (WIPO) στη Γενεύη. Μεταβίβαση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας Ο δικαιούχος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας αντί να εκμεταλλευθεί ο ίδιος οικονομικά το δίπλωμα μπορεί να αναζητήσει άλλους τρόπους οικονομικής εκμετάλλευσης. Τέτοιοι τρόποι που προσφέρονται από το δίκαιό μας είναι κυρίως δυο: η μεταβίβαση του διπλώματος (άρθρο 12) και η παραχώρηση αδειών εκμετάλλευσης, εκούσιων ή υποχρεωτικών (άρθρα 12 §§ 3-6 και 13). Γενικά Η μεταβίβαση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας είναι δυνατή τόσο εν ζωή όσο και αίτια θανάτου. Η μεταβίβαση της επιχείρησης γίνεται ελεύθερα, χωρίς δηλαδή τη σύγχρονη μεταβίβαση της επιχείρησης που εκμεταλλεύεται το μεταβιβαζόμενο δικαίωμα. Αυτό συνάγεται από το άρθρο 12 § 1 κατά το οποίο είναι μεταβιβαστό τόσο το δικαίωμα από το δίπλωμα, αλλά και από το άρθρο 10 § 3. Παρόλο που στο νόμο δεν ορίζεται, σε μεταβίβαση υπόκειται και το δικαίωμα στην εφεύρεση. Πάντως αν έχει χορηγηθεί δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, σε τρίτον, που δήλωσε κανονικά και αρμόδια την εφεύρεση, θα εφαρμοστεί το άρθρο 10 § 3 που επιτρέπει τη μεταβίβαση της προχρησιμοποιούμενης εφεύρεσης μόνο μαζί με την επιχείρηση. Δυνατή είναι, επίσης, η μεταβίβαση και μέλλουσας εφεύρεσης, ως ελπιζόμενου άυλου αγαθού. Στην περίπτωση αυτή, αν η σύμβαση έχει εκποιητικό και όχι μόνο υποσχετικό χαρακτήρα, το δικαίωμα στη μέλλουσα εφεύρεση μεταβαίνει στον αποκτώντα από τη σύναψη της σύμβασης. Εξάλλου, όπως υποστηρίζεται, η μεταβίβαση της μελλοντικής εφεύρεσης πρέπει πάντοτε να ερευνάται με γνώμονα τις διατάξεις των άρθρων 178 και 179 ΑΚ. Για τη μεταβίβαση εν ζωή εφαρμόζονται κατ’ αρχή οι διατάξεις του ν. 1733/87. Συμπληρωματικά, όμως, ισχύουν και οι διατάξεις του δικαίου της εκχώρησης (άρθρο 470 ΑΚ). Η φορολογική μεταχείριση της μεταβίβασης, διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 13 ν. 2238/1994. Συμβατική μεταβίβαση Η εν ζωή μεταβίβαση του δικαιώματος ευρεσιτεχνίας προϋποθέτει σύμβαση (άρθρο 12 § 1) ανάμεσα στο δικαιούχο και στον αποκτώντα (άρθρα 470 και 455 ΑΚ). Πρόκειται, κατ’ αρχήν, για μη αιτιώδη σύμβαση, όπως μη αιτιώδης είναι η εκχώρηση δικαιώματος, που μπορεί να αναφέρεται στο δικαίωμα ευρεσιτεχνίας στο σύνολό του ή και σε ιδανικό μερίδιο. Εξάλλου, η μεταβίβαση ιδανικού μεριδίου μπορεί να αναφέρεται και στο από κοινού δικαίωμα χορήγησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας (άρθρο 12 § 2). Η μεταβίβαση μπορεί να αφορά τόσο στο περιουσιακό περιεχόμενο του δικαιώματος όσο και το ηθικό περιεχόμενό του. Η μεταβίβαση, όμως, του ηθικού περιεχομένου απαιτεί ειδική συμφωνία των μερών. Ενώ, αν υπάρχει αμφιβολία, η μεταβίβαση καταλαμβάνει μόνο το περιουσιακό περιεχόμενο. Το περιουσιακό δικαίωμα μπορεί μεταβιβάζεται στο σύνολό του. Μπορεί, όμως, να μεταβιβάζονται ορισμένες μόνο από τις περιουσιακού περιεχομένου εξουσίες του δικαιούχου. Σε μια τέτοια περίπτωση, δεν θα πρόκειται για μεταβίβαση του δικαιώματος, αλλά για παραχώρηση αδειών εκμετάλλευσης. Όσον αφορά στη μεταβίβαση των ηθικών εξουσιών, υποστηρίζεται ορθά ότι για ορισμένες από αυτές, υπαγορεύονται ορισμένοι περιορισμοί από τη φύση τους ως εκδήλωσης του δικαιώματος της προσωπικότητας. Έτσι, δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μεταβίβασης η εφευρετική τιμή, με την έννοια να μεταβιβάζεται στο δικαιούχο η εξουσία να εμφανίζεται ως εφευρέτης. Εξάλλου, ως μεταβίβαση των ηθικών εξουσιών νοείται η συναίνεση του εφευρέτη για πράξεις ή παραλήψεις, που χωρίς τη συναίνεση θα αποτελούσαν προσβολή του ηθικού δικαιώματος. Η παροχή της συναίνεσης αποτελεί τρόπο άσκησης του δικαιώματος και δεσμεύει τον εφευρέτη (άρθρο 16 ν. 2121/1993). Η άσκηση του ηθικού δικαιώματος μπορεί να περιορισθεί συμβατικά, ενώ ο πυρήνας του παραμένει πάντα απαραβίαστος. Η σύμβαση μεταβίβασης πρέπει να περιβάλλεται τον έγγραφο τύπο. Το έγγραφο, που είναι συστατικός τύπος (άρθρο 12 § 1 ν. 1733/1987 σε συνδυασμό με άρθρο 159 ΑΚ), μπορεί να είναι δημόσιο ή ιδιωτικό. Στον ίδιο τύπο υποβάλλεται και η υποσχετική δικαιοπραξία, αφού στην αντίθετη περίπτωση θα ματαιώνονταν ο σκοπός του νόμου. Χωρίς έγγραφο τύπο η σύμβαση είναι απόλυτα άκυρη (άρθρο 159 § 1 ΑΚ). Η μεταβίβαση δεν συντελείται από την τήρηση του εγγράφου, αλλά από την καταχώρηση της σύμβασης στο μητρώο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Δηλαδή, συστατικό χαρακτήρα έχει και η καταχώρηση αυτή. Η ακυρότητα, όμως, από την έλλειψη καταχώρησης θα είναι σχετική υπέρ των τρίτων, εκτός αν αυτοί γνώριζαν τη μεταβίβαση. Έτσι, σε περίπτωση παράλειψης της καταχώρησης ο αποκτών δεν νομιμοποιείται στην άσκηση των αγωγών εναντίον των καλόπιστων τρίτων. Μεταξύ, όμως των συμβαλλομένων και των τρίτων που γνωρίζουν την μεταβίβαση η σύμβαση είναι έγκυρη. Αντίθετα, η δημοσίευση της μεταβίβασης στο Ειδικό Δελτίο Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, που προβλέπει το άρθρο 12 § 1 εδ. 2, δεν έχει παρά δηλωτικό χαρακτήρα. Την καταχώρηση στο μητρώο μπορεί να ζητήσει οποτεδήποτε ο μεταβιβάζων ή ο αποκτών, προσκομίζοντας τη σχετική σύμβαση μεταβίβασης. Αν δεν προκύπτει κάτι άλλο από τη σύμβαση, ο μεταβιβάζων ευθύνεται έναντι του αποκτώντος κατά τις διατάξεις του άρθρου 467 ΑΚ, που εφαρμόζεται αναλογικά (άρθρο 470 ΑΚ). Έτσι, αν η μεταβίβαση γίνεται από επαχθή αίτια, ευθύνεται μόνο για την ύπαρξη εγκύρου διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Και αν το δίπλωμα κηρυχθεί άκυρο, θα βρει εφαρμογή το άρθρο 382 ΑΚ. Μέσω του άρθρου αυτού θα οδηγηθεί κάποιος στον περιορισμό του επιστρεπτέου τμήματος που καταβλήθηκε στο προσήκον ύψος, αφού ληφθούν υπόψη οι ωφέλειες που αποκόμισε ο αποκτών μέχρι τη δικαστική αναγνώριση της ακυρότητας. Τα παραπάνω θα ισχύσουν και στην περίπτωση διεκδίκησης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας κατά το άρθρο 6 § 9. Όταν η μεταβίβαση γίνεται από χαριστική αιτία, ο μεταβιβάζων δεν ευθύνεται για την ύπαρξη έγκυρου διπλώματος ευρεσιτεχνίας (άρθρα 467 § 2, 470 ΑΚ). Κατά την αναλογική εφαρμογή του άρθρου 468 ΑΚ, αν ο μεταβιβάζων ανέλαβε την ευθύνη για την εμπορική ή βιομηχανική αξία της εφεύρεσης, σε περίπτωση αμφιβολίας, αυτή αναφέρεται μόνο στην αξία κατά το χρόνο της μεταβίβασης. Εξάλλου, κατά την αναλογική εφαρμογή του άρθρου 456 ΑΚ, ο μεταβιβάζων υποχρεούται να παράσχει στον αποκτώντα τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την εκμετάλλευση της εφεύρεσης και να παραδώσει σ’ αυτόν κυρωμένο αντίγραφο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Μεταβίβαση αιτία θανάτου Τόσο το δικαίωμα προσδοκίας όσο και το δικαίωμα ευρεσιτεχνίας και το δικαίωμα στην εφεύρεση μπορούν επίσης να μεταβιβασθούν αιτία θανάτου (άρθρο 12 § 1). Στην περίπτωση διαδοχής εξ αδιαθέτου το δικαίωμα μεταβαίνει στους κληρονόμους τόσο ως προς το περιουσιακό όσο και ως προς το ηθικό περιεχόμενο. Με διάταξη, όμως, τελευταίας βουλήσεως ο κληρονομούμενος μπορεί να διασπάσει το περιεχόμενο του και να προσπορίσει σε άλλον το περιουσιακό και σε άλλον το ηθικό δικαίωμα. Εξάλλου, από το περιουσιακό δικαίωμα μπορεί να αποσπάσει ορισμένες εξουσίες, οι οποίες θα αποτελέσουν περιεχόμενο άδειας εκμετάλλευσης υπέρ ορισμένου κληρονόμου. Η μεταβίβαση αιτία θανάτου, όταν πρόκειται για δικαίωμα ευρεσιτεχνίας, συντελείται με την καταχώρηση του σχετικού κληρονομητηρίου στο μητρώο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Στη συνέχεια, το ίδιο κληρονομητήριο δημοσιεύεται στο Ειδικό Δελτίο Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (άρθρο 12 § 1). Η καταχώρηση και η δημοσίευση επιτελεί την ίδια λειτουργία με τη λειτουργία που επιτελεί η καταχώρηση και η δημοσίευση της σύμβασης μεταβίβασης. Αναγκαστική μεταβίβαση Αναγκαστική εκτέλεση Τόσο το δικαίωμα ευρεσιτεχνίας όσο και το δικαίωμα στην εφεύρεση ή το δικαίωμα προσδοκίας μπορούν να κατασχεθούν και να εκποιηθούν αναγκαστικά. Η αναγκαστική κατάσχεση και εκποίηση γίνεται κατά τις διατάξεις των άρθρων 1022 επ ΚπολΔ. Στο πλαίσιο των διατάξεων αυτών το δικαστήριο μπορεί να διατάξει και τη μεταβίβαση του δικαιώματος υπέρ εκείνου που γίνεται η εκτέλεση (άρθρο 1024 § 1 ΚπολΔ). Η σχετική απόφαση, όταν πρόκειται για δικαίωμα ευρεσιτεχνίας, καταχωρείται στο μητρώο ευρεσιτεχνιών και δημοσιεύεται στο Ειδικό Δελτίο Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας. Η κατάσχεση του δικαιώματος στην εφεύρεση προχρησιμοποιούντος με την έννοια του άρθρου 10 § 3 ν. 1733/87, είναι δυνατή μόνο μαζί με την επιχείρηση. Πτώχευση Αν πτωχεύσει ο δικαιούχος της ευρεσιτεχνίας ή του δικαιώματος προσδοκίας, το περιουσιακό περιεχόμενο του δικαιώματός του ανήκει στην πτωχευτική περιουσία. Αμφισβητείται, αν ανήκει στην πτωχευτική περιουσία και το δικαίωμα στην εφεύρεση που δεν έχει ακόμη κατατεθεί. Μια άποψη, που αποβλέπει στον περιουσιακό χαρακτήρα της εφεύρεσης, υποστηρίζει ότι ανήκει, ενώ άλλη, που αποβλέπει στο χαρακτήρα της ως στοιχείου της προσωπικότητας, αρνείται να τη συμπεριλάβει στην πτωχευτική περιουσία. Τρίτη άποψη αποβλέπει στη βούληση του εφευρέτη για οικονομική εκμετάλλευση της εφεύρεσης. Αν ο εφευρέτης έχει εκδηλώσει τέτοια βούληση και κυρίως, αν άρχισε την οικονομική της εκμετάλλευση, το δικαίωμά του αποσπάται από την προσωπικότητά του και αποτελεί στοιχείο της πτωχευτικής περιουσίας. Αν ο εφευρέτης δεν έχει εκδηλώσει τέτοια βούληση, είναι προφανές ότι ο προσωπικός χαρακτήρας του δικαιώματος δεν το εντάσσει στην πτωχευτική περιουσία. ΕΘΝΙΚΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ Το Εθνικό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας εκδίδεται κατόπιν σχετικής αίτησης σε μία χώρα και παρέχει προστασία μόνο στη χώρα αυτή. Συγκεκριμένα στην Ελλάδα η αίτηση υποβάλλεται στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (www.obi.gr). ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ To Ευρωπαϊκό Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας εκδίδεται κατόπιν σχετικής αίτησης στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων (www.epo.org) (Μόναχο, Χάγη και Βερολίνο) και μπορεί να ισχύσει σε 40 ευρωπαϊκά κράτη ανάλογα με τη βούληση του καταθέτη της αίτησης. Η δήλωση κατάθεσης μπορεί να γίνει και στην Ελλάδα, στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας. Για να ολοκληρωθεί η διαδικασία της κατοχύρωσης απαιτείται επίσης κατάθεση αντίστοιχης μετάφρασης του κειμένου της ευρεσιτεχνίας σε κάθε επιλεγμένη χώρα. Τα κράτη στα οποία μπορεί να ισχύσει ένα Ευρωπαϊκό Δίπλωμα είναι:

• Τα 38 ευρωπαϊκά κράτη που έχουν υπογράψει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διπλωμάτων (EPC – European Patent Convention), δηλ.

AL	Αλβανία	AT	Αυστρία
BE	Βέλγιο	BG	Βουλγαρία
FR	Γαλλία	DE	Γερμανία
DK	Δανία	CH	Ελβετία
GR	Ελλάδα	EE	Εσθονία
IE	Ιρλανδία	IS	Ισλανδία
ES	Ισπανία	IT	Ιταλία
HR	Κροατία	CY	Κύπρος
LV	Λετονία	LT	Λιθουανία
LI	Λίχτενσταϊν	LU	Λουξεμβούργο
MT	Μάλτα	GB	Μεγάλη Βρετανία
MC	Μονακό	NO	Νορβηγία
NL	Ολλανδία	HU	Ουγγαρία
PL	Πολωνία	PT	Πορτογαλία
RO	Ρουμανία	SM	Σαν Μαρίνο
RS	Σερβία	SK	Σλοβακία
SI	Σλοβενία	SE	Σουηδία
TR	Τουρκία	CZ	Δημοκρατία της Τσεχίας
FI	Φιλανδία	MK	F.Y.R.O.M. – πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας

• και τα κράτη (χώρες επέκτασης):
  • ΒΟΣΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗΣ (BA)
  • ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ (ΜΕ)
  • ΜΑΡΟΚΟΥ(ΜΑ)

(Καθεστώς Σεπτεμβρίου 2015) ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΙΤΗΣΕΙΣ Η κατάθεση Διεθνούς Αίτησης στοχεύει στην απονομή ενός αριθμού εθνικών Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (Δ.Ε.) με βάση τη Συνθήκη Διεθνούς Συνεργασίας για τα Δ.Ε., γνωστή περισσότερο σαν PCT (Patent Cooperation Treaty). Το πλεονέκτημα της κατάθεσης Διεθνούς Αίτησης είναι ότι μία μόνο αίτηση είναι αρκετή για να εκδοθεί ένας αριθμός Δ.Ε., εφόσον βέβαια πληρούνται οι προϋποθέσεις απονομής του αντίστοιχου Δ.Ε. στην εκάστοτε χώρα. Τα διπλώματα αυτά ισχύουν από την ημερομηνία της Διεθνούς Αίτησης στις χώρες που έχει επιλέξει ο καταθέτης και παρέχουν τα ίδια δικαιώματα με εκείνα που παρέχουν τα Εθνικά Διπλώματα στα αντίστοιχα κράτη. Η διάρκεια της προστασίας κατόπιν Διεθνούς Αίτησης είναι επίσης η ίδια. Ο καταθέτης επιλέγει μεταξύ των κρατών που έχουν υπογράψει τη Συνθήκη. Μεταξύ των συμβαλλόμενων κρατών υπάγεται και η Ελλάδα. Μία Διεθνής Αίτηση κατατίθεται ενώπιον του Διεθνούς Γραφείου στη Γενεύη (www.wipo.int). Ο ελληνικός Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας μπορεί να λειτουργήσει ως γραφείο παραλαβής Διεθνών Αιτήσεων. ΧΩΡΕΣ ΔΥΝΑΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ ΚΑΤΟΠΙΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΙΤΗΣΕΩΣ (ΣΥΝΘΗΚΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ PCT) Καθεστώς Φεβρουαρίου 2014

ΑΓΙΟΣ ΒΙΚΕΝΤΙΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΓΡΕΝΑΔΙΝΕΣ	ΑΓΙΟΣ ΔΟΜΙΝΙΚΟΣ
ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΙΝΟΣ	ΑΖΕΡΜΠΑΪΤΖΑΝ
ΑΙΓΥΠΤΟΣ	ΑΚΤΗ ΕΛΕΦΑΝΤΟΣΤΟΥ
ΑΛΒΑΝΙΑ	ΑΛΓΕΡΙΑ
ΑΝΓΚΟΛΑ	ΑΝΤΙΓΚΟΥΑ ΚΑΙ ΜΠΑΡΜΠΟΥΝΤΑ
ΑΡΜΕΝΙΑ	ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ
ΑΥΣΤΡΙΑ	ΒΕΛΓΙΟ
ΒΙΕΤΝΑΜ	ΒΟΣΝΙΑ ΚΑΙ ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ
ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ	ΒΡΑΖΙΛΙΑ
ΓΑΛΛΙΑ	ΓΕΡΜΑΝΙΑ
ΓΕΩΡΓΙΑ	ΓΚΑΜΠΙΑ
ΓΚΑΜΠΟΝ	ΓΚΑΝΑ
ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑ	ΓΟΥΙΝΕΑ
ΓΟΥΙΝΕΑ-ΜΠΙΣΣΑΟΥ	ΓΡΕΝΑΔΑ
ΔΑΝΙΑ	ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΟΡΕΑΣ (ΝΟΤΙΑ ΚΟΡΕΑ)
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΛΑΟ	ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ ΜΟΛΔΟΒΑ
ΔΟΜΙΝΙΚΑΝΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ	ΕΛ ΣΑΛΒΑΝΤΟΡ
ΕΛΒΕΤΙΑ	ΕΛΛΑΔΑ
ΕΣΘΟΝΙΑ	ΖΑΜΠΙΑ
ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ	HNΩΜΕΝΑ ΑΡΑΒΙΚΑ ΕΜΙΡΑΤΑ
ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ	ΗΝΩΜΕΝΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΤΑΝΖΑΝΙΑΣ
ΙΑΠΩΝΙΑ	ΙΝΔΙΑ
ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ	ΙΡΑΝ
ΙΡΛΑΝΔΙΑ	ΙΣΗΜΕΡΙΝΗ ΓΟΥΙΝΕΑ
ΙΣΗΜΕΡΙΝΟΣ (ΕΚΟΥΑΔΟΡ)	ΙΣΛΑΝΔΙΑ
ΙΣΠΑΝΙΑ	ΙΣΡΑΗΛ
ΙΤΑΛΙΑ	ΚΑΖΑΚΣΤΑΝ
ΚΑΜΕΡΟΥΝ	ΚΑΝΑΔΑΣ
ΚΑΤΑΡ	ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΚΕΝΥΑ	ΚΙΝΑ
ΚΟΛΟΜΒΙΑ	ΚΟΜΟΡΕΣ
ΚΟΝΓΚΟ	ΚΟΣΤΑ ΡΙΚΑ
ΚΟΥΒΑ	ΚΡΟΑΤΙΑ
ΚΥΠΡΟΣ	ΚΥΡΤΖΙΣΤΑΝ
ΛΑΪΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΟΡΕΑΣ	ΛΕΣΟΤΟ
ΛΕΤΟΝΙΑ	ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑ
ΛΕΒΕΡΙΑ	ΛΙΒΥΗ
ΛΙΟΘΑΝΙΑ	ΛΕΧΤΕΝΣΤΑΙΝ
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ	ΜΑΔΑΓΑΣΚΑΡΗ
ΜΑΛΑΙΣΙΑ	ΜΑΛΑΟΥΙ
ΜΑΛΙ	ΜΑΛΤΑ
ΜΑΡΟΚΟ	ΜΑΥΡΙΤΑΝΙΑ
ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟ	ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ
ΜΕΞΙΚΟ	ΜΟΓΓΟΛΙΑ
ΜΟΖΑΜΒΙΚΗ	ΜΟΝΑΚΟ
ΜΠΑΡΜΠΑΝΤΟΣ	ΜΠΑΧΡΕΪΝ
ΜΠΕΛΙΖ	ΜΠΕΝΙΝ
ΜΠΟΤΣΒΑΝΑ	ΜΠΟΥΡΚΙΝΑ ΦΑΣΟ
ΝΑΜΙΜΠΙΑ	ΝΕΑ ΖΗΛΑΝΔΙΑ
ΝΙΓΗΡΑΣ	ΝΙΓΗΡΙΑ
ΝΙΚΑΡΑΓΟΥΑ	ΝΟΡΒΗΓΙΑ
ΝΟΤΙΟΣ ΑΦΡΙΚΗ	ΟΛΛΑΝΔΙΑ
ΟΜΑΝ	ΟΝΔΟΥΡΑ
ΟΥΓΓΑΡΙΑ	ΟΥΓΚΑΝΤΑ
ΟΥΖΜΠΕΚΙΣΤΑΝ	ΟΥΚΡΑΝΙΑ
ΠΑΝΑΠΑΣ	ΠΑΠΟΥΑ ΝΕΑ ΓΟΥΙΝΕΑ
ΠΕΡΟΥ	ΠΟΛΩΝΙΑ
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ	ΡΟΥΑΝΤΑ
ΡΟΥΜΑΝΙΑ	ΣΑΙΝ ΚΙΤΣ ΚΑΙ ΝΕΒΙΣ
ΣΑΝΤΑ ΛΟΥΤΣΙΑ	ΣΑΟ ΤΟΜΕ & ΠΡΙΝΤΣΙΠΕ
ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ	ΣΕΝΕΓΑΛΗ
ΣΕΡΒΙΑ	ΣΕΫΧΕΛΛΕΣ
ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ	ΣΙΕΡΑ ΛΕΟΝΕ
ΣΛΟΒΑΚΙΑ	ΣΛΟΒΕΝΙΑ
ΣΟΥΑΖΙΛΑΝΔΗ	ΣΟΥΔΑΝ
ΣΟΥΗΔΙΑ	ΣΟΥΛΤΑΝΟ ΤΟΥ ΜΠΡΟΥΝΕΪ
ΣΡΙ ΛΑΝΚΑ	ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
ΣΥΡΙΑ	ΤΑΤΖΙΚΙΣΤΑΝ
ΤΑΥΛΑΝΔΗ	ΤΟΓΚΟ
ΤΟΥΡΚΙΑ	ΤΟΥΡΚΜΕΝΙΣΤΑΝ
ΤΡΙΝΙΝΤΑΝΤ ΚΑΙ ΤΟΜΠΑΓΚΟ	ΤΣΑΝΤ
ΤΣΕΧΙΑ	ΤΥΝΗΣΙΑ
ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ	ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ
ΧΙΛΗ	F.Y.R.O.M. (ΠΡΩΗΝ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ)

Σύνολο: 148 χώρες

ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΗΜΑ  Όσον αφορά τα διεθνή σήματα, δεν υπάρχει μια αντίστοιχη διαδικασία με το κοινοτικό σήμα που να καταχωρεί αυτομάτως ένα σήμα σε διεθνές επίπεδο. Για το λόγο αυτό, έχει ψηφιστεί η Συνθήκη της Μαδρίτης και στο οποίο είναι μέλη 85 χώρες από όλον τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας από τη 10/08/2000. Σύμφωνα με τη Συνθήκη, δίνεται η δυνατότητα καταχώρησης ενός σήματος αυτομάτως σε όσες από τις 78 χώρες μέλη επιθυμεί ένας δικαιούχος καταθέτοντας μια και μόνο αίτηση στη WIPO (Word Intellectual Property Organization), που είναι και ο αρμόδιος φορέας, με έδρα τη Γενεύη της Ελβετίας. Αναλυτικότερα, οι χώρες στις οποίες μπορεί να κατοχυρώσει ο κάτος ενός εθνικού ή κοινοτικού σήματος ένα διεθνές σήμα είναι οι κάτωθι: Αλβανία (Albania), Αλγερία (Algeria), Αντίγκουα (Antigua), Αρμενία (Armenia), Αυστραλία (Australia), Αζερμπαϊτζάν (Azerbaijan), Μπαχρέιν (Bahrain), Λευκορωσία (Belarus), Μπουτάν (Bhutan), τη Βοσνία (Bosnia), την Μποτσουάνα (Botswana), την Κίνα (China), την Κροατία (Croatia), Κούβα (Cuba), Αίγυπτος (Egypt), Γεωργία (Georgia), Γκάνα (Ghana), Ισλανδία (Iceland), Ιράν (Iran), Ιαπωνία (Japan), το Καζακστάν (Kazakhstan), την Κένυα (Kenya), την Κιργιζία (Kyrgyzstan), το Λεσόθο (Lesotho), Λιβερία (Liberia), το Λιχτενστάιν (Liechtenstein), την ΠΓΔΜ (Fyrom), τη Μαδαγασκάρη (Madagascar), τη Μολδαβία (Moldova), Μονακό (Monaco), Μογγολία (Mongolia), Μαυροβούνιο (Montenegro), Μαρόκο (Morocco), Μοζαμβίκη (Mozambique), Ναμίμπια (Namimbia), Ολλανδικές Αντίλλες Netherlands Antilles), η Βόρεια Κορέα (North Korea), η Νορβηγία (Norway), Ομάν (Oman), Ρωσική Ομοσπονδία (Russian Federation), Αγία Τομέ και Πρίνσιπε (Saint Tome and Principe), Σαν Μαρίνο (San Marino), Σερβία (Serbia), Σιέρα Λεόνε (Sierra Leone), Σιγκαπούρη (Singapore), Νότια Κορέα (South Korea), Σουδάν (Sudan), Σουαζιλάνδη (Swaziland), την Ελβετία (Switzerland), τη Συρία (Syria), το Τατζικιστάν (Tajikistan), Τουρκία (Turkey), Τουρκμενιστάν (Turkmenistan), Ουκρανία (Ukraine), ΗΠΑ (USA), Ουζμπεκιστάν (Uzbekistan), το Βιετνάμ (Vietnam), Ζάμπια (Zambia). Περαιτέρω, σε περίπτωση που κάποιος έχει ξεκινήσει από εθνική κατοχύρωση, μπορεί σε επίπεδο διεθνές να ζητήσει την κατοχύρωση διεθνούς σήματος και στις κάτωθι ευρωπαϊκές χώρες: Αυστρία (Austria), το Μπενελούξ ( δηλ. Βέλγιο, Λουξεμβούργο και Κάτω Χώρες- Benelux), Βουλγαρία (Bulgaria), Κύπρος (Cyprus), Τσεχική Δημοκρατία (Czech Republic), Δανία (Denmark), Εσθονία (Estonia), Ευρωπαϊκή Ένωση (European Union), Φινλανδία (Finland), Γαλλία (France), Γερμανία (Germany), Ουγγαρία (Hungary), Ιρλανδία (Ireland), Ιταλία (Italy), Λετονία (Latvia), Λιθουανία (Lithuania), Πολωνία (Poland), Πορτογαλία (Portugal), Ρουμανία (Romania), Σλοβακία (Slovakia), Σλοβενία (Slovenia), Ισπανία (Spain), Σουηδία (Sweden), Ηνωμένο Βασίλειο (United Kingdom). Με την κατάθεση αίτησης κατοχύρωσης ενός διεθνούς σήματος σε μία ή περισσότερες χώρες δε δημιουργείται ένα ‘υπερεθνικό’ σήμα σε όλο τον κόσμο αλλά ένα σύνολο εθνικών σημάτων (WO), τα οποία κρίνονται στην εκάστοτε χώρα προορισμού δυνάμει της εθνικής της νομοθεσίας. Προϋπόθεση για να μπορέσει να κατατεθεί αίτηση κατοχύρωσης ενός εμπορικού σήματος σε επίπεδο διεθνές είναι η προηγούμενη κατοχύρωσή του είτε σε επίπεδο εθνικό (χώρα προέλευσης η Ελλάδα) είτε σε επίπεδο κοινοτικό (χώρα προέλευσης το Κοινοτικό Γραφείο Σημάτων). Εάν μάλιστα η μετατροπή ενός σήματος σε επίπεδο διεθνές γίνει εντός έξι μηνών από την προηγούμενη κατάθεση αίτησης κατοχύρωσης σε επίπεδο εθνικό ή κοινοτικό, ο αιτών χαίρει του προνομίου προτεραιότητας (priority right). Μπορεί δηλαδή να διεκδικήσει ως ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης κατοχύρωσης του διεθνούς σήματος την προγενέστερη ημερομηνία κατάθεσης της εθνικής ή της κοινοτικής.  Η διαδικασία κατοχύρωσης διεθνούς σήματος συνίσταται: α) στην κατάθεση σχετικού φακέλου στο Υπουργείο Εμπορίου (ή στο Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά). Στον φάκελο αυτό πρέπει να συμπεριληφθεί ένα παράβολο Δημοσίου, ύψους 15 ευρώ, που συνιστά το τέλος μεταβίβασης του φακέλου από το εθνικό γραφείο στο Διεθνές Γραφείο Σημάτων εντός προθεσμίας δύο μηνών, β) ή εναλλακτικά στην κατάθεση σχετικού φακέλου στο Κοινοτικό Γραφείο Σημάτων και στην αυθημερόν καταβολή του τέλους μεταβίβασης (transmission fees), ύψους 300 ευρώ, προκειμένου να διαβιβάσει το Κοινοτικό Γραφείο τον φάκελο στο Διεθνές Γραφείο Σημάτων. Στη συνέχεια, μόλις φθάσει ο φάκελος στο Διεθνές Γραφείο Σημάτων, το τελευταίο φροντίζει να τον διαβιβάσει σε όλα τα εθνικά γραφείο των χωρών προορισμού (των χωρών στις οποίες ο αιτών έχει αιτηθεί προστασίας), στις οποίες πλέον η αίτηση κρίνεται με βάση την τοπική (εθνική) νομοθεσία. Το κόστος της διαδικασίας περιλαμβάνει περαιτέρω το βασικό τέλος για την κατάθεση ασπρόμαυρου διεθνούς σήματος, ύψους 653 ελβετικών φράγκων και το βασικό τέλος για την κατάθεση έγχρωμου διεθνούς σήματος, ύψους 903 ελβετικών φράγκων. Επιπλέον, η εκάστοτε χώρα προορισμού, στην οποία ο αιτών επιζητά προστασία μπορεί να συνεπάγεται κάποια ατομικά ή συμπληρωματικά τέλη (individual fees/supplementary-complementary fees

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Οι δημοφιλέστερες ειδικές κατηγορίες δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας είναι το βιομηχανικό σχέδιο και το υπόδειγμα χρησιμότητας. Με τον όρο βιομηχανικό σχέδιο ή υπόδειγμα εννοούμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εξωτερική ορατής εικόνας ενός βιομηχανικού ή βιοτεχνικού προϊόντος, όπως, ενδεικτικά, η γραμμή, το περίγραμμα, το χρώμα, το σχήμα, η μορφή και τα υλικά του προϊόντος ή της διακόσμησής του. Πρόκειται δηλαδή για μία δισδιάστατη διάπλαση μορφής (σχέδιο) ή τρισδιάστατη διάπλαση μορφής (υπόδειγμα), η οποία λόγω του αισθητικού αποτελέσματος αποτελεί πνευματικό δημιούργημα. Με τον όρο «προϊόν» νοείται και η συσκευασία, η παρουσίαση, τα γραφικά σύμβολα, τα τυπογραφικά στοιχεία, τα συστατικά που προορίζονται για συναρμολόγηση σε ένα σύνθετο προϊόν κλπ. Δεν υπάρχει δικαίωμα σε βιομηχανικό σχέδιο ή υπόδειγμα, όταν τα χαρακτηριστικά που έχει η μορφή του προϊόντος υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική του λειτουργία. Πρόκειται επί της ουσίας για νέες επινοήσεις του ανθρωπίνου πνεύματος που αφορούν ένα ενσώματο κινητό αντικείμενο. Εν προκειμένω μιλάμε, όπως και στο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, για μία εφευρετική ιδέα, η οποία ομοίως δίνει λύση σε ένα υπαρκτό τεχνικό πρόβλημα. Ωστόσο εν προκειμένω το επινόημα δεν απαιτείται να εμπεριέχει υψηλή εφευρετική δραστηριότητα αλλά μπορεί να έχει χαμηλότερο εφευρετικό ύψος. Το εθνικό νομικό πλαίσιο για την προστασία των βιομηχανικών σχεδίων και υποδειγμάτων τους είναι ο νόμος 2417/1996 και το προεδρικό διάταγμα 259/1997. Προστασία βιομηχανικών σχεδίων Προστασία των βιομηχανικών σχεδίων και υποδειγμάτων Η προστασία των βιομηχανικών σχεδίων και υποδειγμάτων είναι ένα κράμα προστασίας βιομηχανικών και πνευματικών δικαιωμάτων^[2]. Επίσης, προστατεύονται και κατά τις έννομες διατάξεις περί αθέμιτου ανταγωνισμού. Προϋπόθεση για την προστασία ενός βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος, είναι αυτό να είναι νέο και να έχει ατομικό χαρακτήρα: Νέο είναι ένα βιομηχανικό σχέδιο ή υπόδειγμα, εάν μέχρι την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για την καταχώρισή του, δεν έχει διατεθεί στο κοινό κανένα πανομοιότυπο με αυτό, δηλαδή κανένα που να διαφέρει προς αυτό μόνον ως προς επουσιώδεις λεπτομέρειες. Ένα βιομηχανικό σχέδιο ή υπόδειγμα έχει ατομικό χαρακτήρα, εάν η όλη εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη διαφέρει από εκείνη που προκαλείται στον ίδιο χρήστη από οποιοδήποτε άλλο βιομηχανικό σχέδιο ή υπόδειγμα που έγινε προσιτό στο κοινό πριν την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για την καταχώρισή του. Θεωρείται δε ότι έχει γίνει ένα σχέδιο ή υπόδειγμα προσιτό στο κοινό, εάν δημοσιεύτηκε μετά από καταχώριση, ή έχει εκτεθεί ή έχει κυκλοφορήσει στο εμπόριο, ή έχει γνωστοποιηθεί με άλλο τρόπο. Ο δικαιούχος ενός σχεδίου, που πληροί τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας για να προστατεύεται, αποκτά το αποκλειστικό δικαίωμα να το χρησιμοποιεί στην Ελλάδα και να το εκμεταλλεύεται εμπορικά για όσο χρόνο βρίσκεται εν ισχύ, και να απαγορεύει σε οποιονδήποτε τρίτο τη χρήση του σχεδίου, χωρίς τη συγκατάθεσή του. Η χρήση περιλαμβάνει τουλάχιστον την κατασκευή, προσφορά, διάθεση στην αγορά, εισαγωγή, εξαγωγή και αποθήκευση κάθε προϊόντος στο οποίο έχει ενσωματωθεί ή εφαρμοστεί το σχέδιο, που προστατεύεται. Επίσης, ο δικαιούχος προστατεύεται και έναντι σχεδίων ή υποδειγμάτων, που προκαλούν στον χρήστη, όμοια εντύπωση με το σχέδιο του. Από την προστασία, εξαιρείται η ιδιωτική χρήση για μη εμπορικούς σκοπούς, πράξεις που γίνονται για πειραματικούς ή ερευνητικούς σκοπούς, και πράξεις αναπαραγωγής του σχεδίου για την παράθεση παραδειγμάτων ή στο πλαίσιο διδασκαλίας. Οι εξαιρέσεις ισχύουν εφόσον δεν αντίκεινται στα συναλλακτικά ήθη, δεν βλάπτουν αδικαιολόγητα τη συνήθη εκμετάλλευση του σχεδίου ή υποδείγματος και μνημονεύεται η πηγή. Το αντικείμενο του δικαιώματος είναι το σχέδιο, που ενσωματώνεται σε ένα προϊόν παρά το προϊόν καθαυτό. Δηλαδή η προστασία δεν επεκτείνεται στη χρήση και εκμετάλλευση ενός προϊόντος που έχει τα ίδια τεχνικά χαρακτηριστικά με το προϊόν, που ενσωματώνει το προστατευόμενο σχέδιο, εφόσον το πρώτα αναφερόμενο δεν ενσωματώνει το σχέδιο αυτό. Σχέδια μπορούν να ενσωματώνονται, σχεδόν σε κάθε προϊόν, από σοκολάτες έως κινητά τηλέφωνα, από υφάσματα έως αυτοκίνητα. Πότε δεν προστατεύεται ένα βιομηχανικό σχέδιο; Δεν παρέχεται προστασία σε ένα βιομηχανικό σχέδιο όταν:

• είναι αντίθετο στη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη
• τα χαρακτηριστικά της μορφής του προϊόντος στο οποίο ενσωματώνεται το σχέδιο ή υπόδειγμα υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική του λειτουργία
• τα χαρακτηριστικά του προϊόντος πρέπει κατ΄ ανάγκη να αναπαραχθούν με την ακριβή μορφή και τις διαστάσεις τους για να είναι δυνατή η συναρμολόγηση ή η μηχανική σύνδεση με άλλο προϊόν

Καταχώρηση βιομηχανικών σχεδίων Διαδικασίες καταχώρησης βιομηχανικών σχεδίων και υποδειγμάτων Στην Ελλάδα ο οργανισμός, που έχει την αρμοδιότητα της καταχώρησης σχεδίων είναι ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.), που εκδίδει σχετικό «Πιστοποιητικό καταχώρησης βιομηχανικού σχεδίου και υποδείγματος». H καταχώρηση του σχεδίου και η χορήγηση του πιστοποιητικού γίνεται μετά την κατάθεση αίτησης στον οργανισμό. Η αίτηση περιλαμβάνει αφενός τα στοιχεία του καταθέτη και του δημιουργού του σχεδίου και αφετέρου τον προσδιορισμό του αντικειμένου ή των αντικειμένων στα οποία το σχέδιο ή το υπόδειγμα προορίζεται να ενσωματωθεί. Επίσης η αίτηση πρέπει απαραίτητα να περιλαμβάνει γραφική ή φωτογραφική παράσταση του σχεδίου, ενώ μπορεί ακόμα να περιέχει κατάλογο με τα προϊόντα στα οποία θα ενσωματωθεί ή επί των οποίων πρόκειται να εφαρμοσθεί το σχέδιο, και σύντομη περιγραφή, έως 100 λέξεις, των χαρακτηριστικών στοιχείων του σχεδίου. Η περιγραφή αναφέρεται στα στοιχεία που χαρακτηρίζουν το σχέδιο και δεν αφορά τεχνικές λεπτομέρειες που σχετίζονται με την λειτουργία του αντικειμένου στο οποίο ενσωματώνονται. Μία αίτηση μπορεί να περιλάβει έως και 50 σχέδια, εφόσον τα σχέδια πρόκειται να ενσωματωθούν σε προϊόντα, που ανήκουν όλα στην ίδια υποκατηγορία[1] ή στο ίδιο σύνολο ή την ίδια σύνθεση στοιχείων. Η καταχώρηση του σχεδίου και η χορήγηση του σχετικού πιστοποιητικού από τον Ο.Β.Ι. γίνεται μετά από την τυπική εξέταση της αίτησης και δεν εξαρτάται από την ικανοποίηση των ουσιαστικών προϋποθέσεων, για την εκχώρηση των δικαιωμάτων. Δηλαδή εφόσον η αίτηση πληροί τις απαιτούμενες τυπικές προϋποθέσεις, το πιστοποιητικό χορηγείται και ο κάτοχος του μπορεί να χρησιμοποιήσει το δικαιώματα του. Αν κάποιος τρίτος θεωρήσει, ότι το σχέδιο δεν ικανοποιεί τις ουσιαστικές προϋποθέσεις του νόμου, που απαιτείται να συντρέχουν για την προστασία του, μπορεί να προσφύγει στο αρμόδιο δικαστήριο, το οποίο θα εξετάσει τους ισχυρισμούς του. Το δικαστήριο θα αποφασίσει τελικά αν το πιστοποιητικό θα εξακολουθήσει να ισχύει ή αν θα ακυρωθεί, αναδρομικά από την ημερομηνία χορήγησης του. Εντός διαστήματος 4 μηνών από την κατάθεση της σχετικής αίτησης, ο ΟΒΙ εκδίδει πιστοποιητικό καταχώρησης του κατατεθέντος βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος. Η ευθύνη ότι πληρούνται οι δύο παραπάνω προϋποθέσεις, ανήκει στον καταθέτη. Ισχύς πιστοποιητικού καταχώρησης Διάρκεια ισχύος ενός πιστοποιητικού καταχώρησης βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος Η διάρκεια ισχύος του βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος είναι 5 έτη από την ημερομηνία κατάθεσης της σχετικής αίτησης στον ΟΒΙ, με δυνατότητα ανανέωσης ανά πενταετία, μέχρι τη συμπλήρωση 25 ετών. Αντίστοιχα η προστασία παύει με την παραίτηση του δικαιούχου από το σχετικό σχέδιο ή με την πάροδο του χρόνου ισχύος του σχεδίου ή υποδείγματος. Η ισχύς ενός πιστοποιητικού καταχώρησης βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος προϋποθέτει επίσης και την πληρωμή τελών ανανέωσης. Για τα πιστοποιητικά που χορηγεί ο Ο.Β.Ι. τα τέλη πληρώνονται ανά 5ετία από την ημερομηνία κατάθεσης της σχετικής αίτησης. Εκτός από τους εθνικά σχέδια, για τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να χορηγηθεί ένα πιστοποιητικό, που ισχύει ταυτόχρονα σε όλα τα κράτη της Ε.Ε. χωρίς να απαιτούνται διαδικασίες σε εθνικό επίπεδο. Το πιστοποιητικό αυτό χορηγείται από το Γραφείο Εναρμόνισης Εσωτερικής Αγοράς, που εδρεύει στο Alicante, μετά από ουσιαστική εξέταση της σχετικής αίτησης. Για τη διεθνή προστασία υπάρχει και η δυνατότητα χορήγησης διεθνούς πιστοποιητικού από τον WIPO, που ισχύει σε κράτη, μέλη της Συνθήκη της Χάγης, που αφορά τη διεθνή κατάθεση βιομηχανικών σχεδίων, και στην οποία το 2007 είχαν προσχωρήσει, 47 κράτη. Και το διεθνές πιστοποιητικό χορηγείται μετά από ουσιαστική εξέταση της σχετικής αίτησης. Πληροφορίες για τη κατάθεση και τη διαδικασία καταχώρησης βιομηχανικών σχεδίων και υποδειγμάτων από τον Ο.Β.Ι., και κοινοτικών ή διεθνών σχεδίων, μπορούν να ανασυρθούν από τις ιστοσελίδες:

• Για εθνικά σχέδια (Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας):

http://www.obi.gr/online/images/stories/PDFS/odigies_sxedia06.pdf ^[4]

• Για κοινοτικά σχέδια (Γραφείο Εναρμόνισης Εσωτερικής Αγοράς -OAMI)

http://oami.europa.eu/en/design/default.htm ^[5]

• Για διεθνή σχέδια (Παγκόσμιος οργανισμός διανοητικής ιδιοκτησίας -WIPO)

http://www.wipo.int/designs/en/ ^[6] Για όλο το παραπάνω χρονικό διάστημα και αμέσως μετά την καταχώρηση, ο δικαιούχος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να χρησιμοποιεί το βιομηχανικό σχέδιο ή υπόδειγμα και να απαγορεύει σε οποιονδήποτε τρίτο τη χρήση του. Ιδίως δικαιούται να κατασκευάζει, να προσφέρει, να διαθέτει στην αγορά, να εισάγει να εξάγει και να χρησιμοποιεί το προϊόν στο οποίο έχει ενσωματωθεί ή εφαρμοστεί το σχέδιο ή το υπόδειγμα, ή να το αποθηκεύει. Δικαίωμα καταχώρησης βιομηχανικού σχεδίoυ Προϋποθέσεις απόκτησης του δικαιώματος καταχώρησης βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος Σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία, ένα σχέδιο προστατεύεται αν είναι νέο και έχει ατομικό χαρακτήρα. Ένα σχέδιο θεωρείται νέο εάν, μέχρι το χρόνο της κατάθεσης της αίτησης για καταχώρηση δεν έχει διατεθεί στο κοινό κανένα πανομοιότυπο σχέδιο, δηλαδή σχέδιο με χαρακτηριστικά που διαφέρουν μόνον ως προς επουσιώδεις λεπτομέρειες. Επίσης ένα σχέδιο θεωρείται ότι έχει ατομικό χαρακτήρα αν η όλη εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη διαφέρει από εκείνη που προκαλείται στον ίδιο χρήστη από οποιοδήποτε άλλο σχέδιο το οποίο έχει καταστεί προσιτό στο κοινό, δηλαδή από οποιοδήποτε σχέδιο, που έχει δημοσιευθεί, εκτεθεί, κυκλοφορήσει ή γνωστοποιηθεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο, πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για καταχώρηση. Όμως σύμφωνα με κοινοτική νομοθετική ρύθμιση – Οδηγία 98/71/EC – σχέδιο που κυκλοφορεί έως ένα χρόνο πριν την κατάθεση της σχετική αίτησης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον του σχεδίου της αίτησης, εφόσον κυκλοφόρησε από τον καταθέτη. Η περίοδος του ενός έτους, ονομάζεται περίοδος χάριτος – grace period. Δικαιούχοι Σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, δικαίωμα καταχώρισης σχεδίου ή υποδείγματος έχει ο δημιουργός ή ο καθολικός ή ειδικός διάδοχός του. Αν δύο ή περισσότεροι δημιούργησαν ένα σχέδιο ή υπόδειγμα με κοινή δημιουργική προσπάθεια, εφόσον δεν υπάρχει διαφορετική συμφωνία, το δικαίωμα στο σχέδιο ή υπόδειγμα ανήκει σε όλους εξ αδιαιρέτου κατά ίσα μέρη. Κάθε συνδικαιούχος μπορεί να μεταβιβάζει ελεύθερα το μερίδιό του και να επιμελείται την προστασία του κοινού καταχωρημένου σχεδίου ή υποδείγματος. Στην περίπτωση, που δύο ή περισσότεροι δημιούργησαν ουσιωδώς όμοια σχέδια ή υποδείγματα ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, το δικαίωμα ανήκει σ’ εκείνον που κατέθεσε πρώτος την αίτηση για καταχώριση σχεδίου ή υποδείγματος. Στην περίπτωση που το σχέδιο ή υπόδειγμα δημιουργήθηκε από εργαζόμενο εφαρμόζονται ανάλογα οι παράγραφοι 4, 5, 6 και 7, του άρθρου 6 του ν. 1733/1987 (ΦΕΚ, 171, Α’), δηλαδή των σχετικών διατάξεων, που διέπουν τις εφευρέσεις και που παρουσιάζονται εκτενώς στην επόμενη ενότητα. Πολλά από τα σχέδια που δημιουργούνται τα τελευταία χρόνια, είναι αποτέλεσμα χρήσης λογισμικού σε υπολογιστές, και το ερώτημα που ανακύπτει είναι, ποιος είναι ο δημιουργός του σχεδίου. Σύμφωνα με τη βρετανική νομοθεσία, στην περίπτωση αυτή, ο δημιουργός είναι αυτός που ανέλαβε τις απαραίτητες διαδικασίες για τη δημιουργία του σχεδίου, δηλαδή όποιος δημιούργησε το σχέδιο χρησιμοποιώντας το λογισμικό. Συμπερασματικά, προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ένα επινόημα ως σχέδιο ή υπόδειγμα είναι να είναι νέο και να έχει ατομικό χαρακτήρα. Νέο είναι ένα επινόημα όταν μέχρι την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για χορήγηση του πιστοποιητικού καταχώρισης σχεδίου ή υποδείγματος δεν έχει διατεθεί στο κοινό κάποιο πανομοιότυπο σχέδιο ή υπόδειγμα. Ατομικό χαρακτήρα έχει το σχέδιο ή υπόδειγμα, όταν η εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη (τελικό αγοραστή) είναι διαφορετική από τα ήδη υπάρχοντα σχέδια ή υποδείγματα. Ο τίτλος προστασίας που χορηγείται στον δικαιούχο ενός βιομηχανικου σχεδίου ή υποδείγματος είναι το Πιστοποιητικό Καταχώρησης Σχεδίου ή Υποδείγματος. Δηλαδή ένα σχέδιο ή υπόδειγμα προστατεύεται εφόσον γίνει καταχώρισή του στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας. Για την καταχώρησή του απαιτείται η κατάθεση σχετικής αίτησης στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας. Η προστασία ενός βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος συνίσταται στο αποκλειστικό δικαίωμα που αποκτά ο δικαιούχος να το χρησιμοποιεί στην Ελλάδα και να το εκμεταλλεύεται εμπορικά για όσο χρόνο βρίσκεται εν ισχύ. Ο τελευταίος μπορεί να το κατασκευάζει, να το διαθέτει στη αγορά, να το εισάγει, να το εξάγει και κυρίως να απαγορεύει σε οποιονδήποτε τρίτο να το χρησιμοποιεί χωρίς τη συγκατάθεσή του. Η διάρκεια της προστασίας ενός σχεδίου ή υποδείγματος είναι μία πενταετία, η οποία εκκινεί από την ημερομηνία καταχώρησής του, δηλαδή την ημερομηνία κανονικής κατάθεσης της αίτησης στον ΟΒΙ. Ωστόσο μετά την πάροδο της πρώτης πενταετίας μπορεί να ανανεωθεί για άλλα πέντε (5) έτη με την καταβολή του αντίστοιχου τέλους ανανέωσης. Ανώτατο όριο ισχύος ενός βιομηχανικού σχεδίου είναι τα είκοσι πέντα (25) έτη. Αντίστοιχα η προστασία παύει με την παραίτηση του δικαιούχου από το σχετικό σχέδιο ή με την πάροδο του χρόνου ισχύος του σχεδίου ή υποδείγματος.

Ο κανονισμός 40/94 του Συμβουλίου της Ευρώπης καθιερώνει ένα σύστημα το οποίο επιτρέπει τη χορήγηση κοινοτικών σημάτων από το ΓραφείοΕναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά (OHMI). Με βάση μια μοναδική αίτηση που υποβάλλεται στο OHMI, το κοινοτικό σήμα έχει ενιαίο χαρακτήρα, με την έννοια ότι παράγει τα ίδια αποτελέσματα στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Δικαίωμα των σημάτων Κάθε σύμβολο επιδεχόμενο γραφική αναπαράσταση (συγκεκριμένα οι λέξεις, τα σχήματα, τα γράμματα, οι αριθμοί, το σχήμα του προϊόντος ή της συσκευασίας) μπορεί να αποτελέσει ένα κοινοτικό σήμα – με την προϋπόθεση ότι τα σύμβολα αυτά επιτρέπουν τη διάκριση των προϊόντων ή υπηρεσιών μιας επιχείρησης ως προς εκείνα μιας άλλης. Δικαιούχοι κοινοτικών σημάτων δύνανται να είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων των φορέων δημόσιου δικαίου, που είναι υπήκοοι:

• κρατών μελών·
• άλλων κρατών μελών που αποτελούν μέρη της σύμβασης των Παρισίων για την προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας (ES) (EN) (FR)·
• κρατών που δεν αποτελούν μέρη της σύμβασης των Παρισίων, αλλά που κατοικούν ή εδρεύουν στην επικράτεια της Κοινότητας ή κράτους μέρους της σύμβασης·
• κάθε άλλου κράτους που εγγυάται στους υπηκόους των κρατών μελών την ίδια προστασία με εκείνη που εγγυάται στους δικούς του υπηκόους.

Συγκεκριμένα δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση:

• τα σύμβολα που δεν είναι κατάλληλα να αποτελέσουν κοινοτικά σήματα·
• τα σήματα που στερούνται διακριτικού χαρακτήρα·
• τα σήματα που αποτελούνται από σύμβολα ή ενδείξεις που έχουν καταστεί συνήθους χρήσης στην τρέχουσα γλώσσα ή στις εμπορικές πρακτικές·
• τα σήματα που είναι αντίθετα προς τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη·
• τα σήματα που ενδέχεται να παραπλανήσουν το κοινό, π.χ. ως προς τη φύση, την ποιότητα ή τη γεωγραφική προέλευση του προϊόντος ή της υπηρεσίας.

Το κοινοτικό σήμα παρέχει στο δικαιούχο του αποκλειστικό δικαίωμα. Ο δικαιούχος έχει το δικαίωμα να απαγορεύσει σε τρίτους να κάνουν χρήση για εμπορικούς σκοπούς:

• ενός συμβόλου ταυτόσημου προς το κοινοτικό σήμα για προϊόντα ή υπηρεσίες ταυτόσημα προς εκείνα για τα οποία έχει καταχωριστεί αυτό·
• ενός συμβόλου για το οποίο υφίσταται κίνδυνος σύγχυσης, μεταξύ του κοινού, με άλλο σήμα·
• συμβόλου ταυτοσήμου ή παρόμοιου προς το κοινοτικό σήμα για προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν είναι παρόμοια με εκείνα για τα οποία έχει καταχωριστεί το κοινοτικό σήμα, όταν η χρήση του συμβόλου αντλεί όφελος από τη φήμη και τον διακριτικό χαρακτήρα του σήματος.

Αντίθετα, το δικαίωμα που παρέχεται με το κοινοτικό σήμα δεν επιτρέπει στο δικαιούχο του να απαγορεύει σε τρίτο τη χρήση, για εμπορικούς σκοπούς:

• του ονόματος ή της διεύθυνσής του·
• ενδείξεων σχετικών με το είδος, την ποιότητα, την ποσότητα, τον προορισμό, την αξία, τη γεωγραφική προέλευση, την εποχή παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής της υπηρεσίας ή άλλων χαρακτηριστικών αυτών·
• του σήματος όταν η χρήση αυτή είναι αναγκαία για την ένδειξη του προορισμού ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, ιδίως ως εξαρτήματος ή ανταλλακτικού.

Εντός 5 ετών από την ημερομηνία καταχώρισης, ένα κοινοτικό σήμα θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί πραγματικά από τον κάτοχο στην Κοινότητα για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες για τα οποία καταχωρήστηκε. Το κοινοτικό σήμα θεωρείται για το σύνολο της επικράτειας της Κοινότητας ως εθνικό σήμα καταχωρισμένο στο κράτος μέλος στο οποίο ο κάτοχος έχει την έδρα του, την κατοικία του ή μια εγκατάσταση κατά την υπόψη ημερομηνία. Θεσπίζονται εξάλλου κανόνες σχετικοί με τη μεταφορά του σήματος σε άλλον, στα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, στα μέτρα πτώχευσης, καθώς και στις άδειες εκμετάλλευσης και στα δικαιώματα έναντι τρίτων (αποτελέσματα έναντι τρίτων). Αίτηση κοινοτικού σήματος Κατ’ επιλογή του αιτούντος, η αίτηση κοινοτικού σήματος κατατίθεται είτε στο OHMI είτε στην κεντρική υπηρεσία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας ενός κράτους μέλους ή στο γραφείο σημάτων της Benelux. Αυτή η υπηρεσία ή γραφείο θα πρέπει να διαβιβάσει την αίτηση στο OHMI εντός προθεσμίας 2 εβδομάδων από την κατάθεση. Η αίτηση θα πρέπει να συνοδεύεται από διάφορα έγγραφα και πληροφορίες (συγκεκριμένα αίτηση καταχώρισης, στοιχεία που να επιτρέπουν την αναγνώριση ταυτότητας του αιτούντος και του πίνακα προϊόντων ή υπηρεσιών για τα οποία ζητείται η καταχώριση) και συνεπάγεται την καταβολή τέλους κατάθεσης και, κατά περίπτωση, ενός ή περισσότερων τελών ανά κλάση. Όποιος καταθέσει ένα σήμα σε ένα από τα κράτη που μετέχουν στη σύμβαση των Παρισίων απολαμβάνει για την κατάθεση μιας αίτησης κοινοτικού σήματος για το ίδιο σήμα δικαιώματος προτεραιότητας επί 6 μήνες από την ημερομηνία κατάθεσης της πρώτης αίτησης. Ο κάτοχος του προηγούμενου σήματος που έχει καταχωριστεί σε ένα κράτος, ο οποίος καταθέτει αίτηση ταυτόσημου σήματος προοριζόμενο να καταχωριστεί ως κοινοτικό σήμα δύναται να διεκδικήσει τα δικαιώματα αρχαιότητας του προηγούμενου εθνικού σήματος. Διαδικασία καταχώρισης Ο παρών κανονισμός παραθέτει τις προϋποθέσεις κατάθεσης της αίτησης κοινοτικού σήματος, τις προϋποθέσεις που συνδέονται με την ιδιότητα του κατόχου και τη δυνατότητα τρίτων να απευθύνουν στο OHMI γραπτές παρατηρήσεις και να αντιτάσσονται στην καταχώριση σήματος. Ειδικότερα, ο κανονισμός θεσπίζει το σύστημα το λεγόμενο «διερεύνησης» που αποσκοπεί στον εντοπισμό των ενδεχόμενων περιπτώσεων σύγκρουσης με άλλα προηγούμενα δικαιώματα. Η κατάθεση μιας αίτησης κοινοτικού σήματος θα πρέπει όντως να συνοδεύεται υποχρεωτικά από μια διπλή έρευνα, που θα πραγματοποιείται από το ΟΗΜΙ και τα εθνικά γραφεία βιομηχανικής ιδιοκτησίας, για τα σήματα ή τις προηγούμενες αιτήσεις σημάτων, κοινοτικές ή εθνικές [το σύστημα αυτό αποτέλεσε το αντικείμενο σημαντικής τροποποίησης με την προσαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.422/2004 – βλ. παρακάτω]. Ο αιτών δύναται ανά πάσα στιγμή να αποσύρει τη αίτησή του για κοινοτικό σήμα ή να περιορίσει τον κατάλογο προϊόντων και υπηρεσιών που περιλαμβάνονται σ’ αυτό. Αν οι προϋποθέσεις τις οποίες οφείλει να πληροί η αίτηση ικανοποιούνται, η αίτηση κοινοτικού σήματος δημοσιεύεται. Διάρκεια και ανανέωση Η διάρκεια της καταχώρισης του κοινοτικού σήματος είναι δέκα έτη από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης. Η καταχώριση μπορεί να ανανεωθεί για δεκαετείς περιόδους. Παραίτηση, έκπτωση και ακυρότητα Το κοινοτικό σήμα μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο παραίτησης για το σύνολο ή μέρος των προϊόντων ή υπηρεσιών για τα οποία έχει καταχωριστεί. Με βάση αίτηση που υποβάλλεται στο Γραφείο και έπειτα από εξέταση, ο κάτοχος ενός κοινοτικού σήματος μπορεί να κηρυχθεί έκπτωτος των δικαιωμάτων του αν:

• επί περίοδο 5 ετών το σήμα δεν χρησιμοποιήθηκε σοβαρά στην Κοινότητα και δεν υφίσταται καμία βάσιμη αιτιολόγηση γι’ αυτό·
• το σήμα κατέστη, λόγω της δραστηριότητας ή αδράνειας του κατόχου του, ο συνήθης προσδιορισμός στο χώρο του εμπορίου ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας που αποτελούσαν το αντικείμενο καταχώρισης·
• το σήμα οδηγεί το κοινό σε σφάλμα, ιδίως ως προς τη φύση, την ποιότητα ή τη γεωγραφική προέλευση των προϊόντων αυτών ή των υπηρεσιών·
• ο κάτοχος του σήματος δεν πληροί πλέον τις προϋποθέσεις που να του επιτρέπουν να έχει την ιδιότητα του κατόχου κοινοτικού σήματος.

Ο παρών κανονισμός ορίζει τις αιτίες για τις οποίες μπορεί να δικαιολογηθεί η ακυρότητα της καταχώρισης κοινοτικού σήματος. Διευκρινίζει εξάλλου τα αποτελέσματα της έκπτωσης και της ακυρότητας ενός κοινοτικού σήματος καθώς και της διαδικασίας αίτησης για έκπτωση ή ακύρωση. Διαδικασία προσφυγής Μια διαδικασία προσφυγής μπορεί να υποβληθεί κατά κάθε απόφασης των εξεταστών, των τμημάτων ανακοπής, του τμήματος διαχείρισης των σημάτων και των νομικών ζητημάτων, και των τμημάτων ακύρωσης του OHMI. Το κείμενο του κανονισμού ορίζει τα πρόσωπα που δικαιούνται να υποβάλουν προσφυγή, την προθεσμία και τη μορφή αυτής και προσδιορίζει τις προϋποθέσεις προδικαστικής αναθεώρησης, την εξέταση της προσφυγής, την απόφαση επί της προσφυγής και την προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου. Συλλογικά κοινοτικά σήματα Με την κατάθεση της αίτησης, ένα κοινοτικό σήμα μπορεί να χαρακτηρισθεί ως συλλογικό αν επιτρέπεται διάκριση των προϊόντων ή υπηρεσιών των μελών της εταιρικής ένωσης που είναι κάτοχος εκείνων άλλων επιχειρήσεων. Η εταιρική ένωση κατασκευαστών, παραγωγών, παροχών υπηρεσιών ή εμπόρων, καθώς και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, δύνανται να καταθέτουν συλλογικά κοινοτικά σήματα. Αρμοδιότητα και διαδικασίες σχετικά με τις προσφυγές στη δικαιοσύνη σε σχέση με τα κοινοτικά σήματα Tα κράτη μέλη οφείλουν να καθορίσουν, στην επικράτειά τους, περιορισμένο αριθμό εθνικών δικαστικών αρχών πρώτης και δεύτερης βαθμίδας που θα έχουν αποκλειστική ιδιότητα για:

• όλες τις ενέργειες που αφορούν προϊόντα-παραποιήσεις/απομιμήσεις·
• τις ενέργειες που αφορούν τη διαπίστωση περί προϊόντων που δεν αποτελούν παραποίηση-απομίμηση·
• τις αιτήσεις ανταγωγής σε περιπτώσεις έκπτωσης ή ακυρότητας του κοινοτικού σήματος.

Όταν διαπιστώνεται ένα γεγονός παραποίησης-απομίμησης, το δικαστήριο των κοινοτικών σημάτων που είναι επιφορτισμένο με το φάκελο εκδίδει εντολή με την οποία απαγορεύεται στον εναγόμενο να συνεχίσει τις ενέργειές του παραποίησης-απομίμησης. Λαμβάνει επίσης τα κατάλληλα μέτρα για την εγγύηση της τήρησης της απαγόρευσης αυτής. Επιπτώσεις στο δίκαιο των κρατών μελών Ο κανονισμός προβλέπει την εφαρμοστέα διαδικασία σε περιπτώσεις ταυτόχρονων και διαδοχικών αστικών ενεργειών στη βάση κοινοτικών σημάτων και εθνικών σημάτων. Εξάλλου, υπενθυμίζει τις προϋποθέσεις εφαρμογής του εθνικού δικαίου για την απαγόρευση της χρήσης κοινοτικών σημάτων, συγκεκριμένα το δικαίωμα το οποίο, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, επιτρέπει την ανάληψη ενεργειών για παραβίαση προηγούμενων δικαιωμάτων κατά της χρησιμοποίησης μεταγενέστερου κοινοτικού σήματος. Ο αιτών ή ο κάτοχος ενός κοινοτικού σήματος δύναται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να ζητήσει το μετασχηματισμό της αίτησής του ή του κοινοτικού του σήματος σε εθνικό σήμα. Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά (OHMI) Το Γραφείο είναι ένας οργανισμός της Κοινότητας και έχει νομική προσωπικότητα. Σε κάθε κράτος μέλος, διαθέτει την ευρύτερη νομική ικανότητα που αναγνωρίζεται στα νομικά πρόσωπα από τις εθνικές νομοθεσίες. Δύναται συγκεκριμένα να αποκτά ή να διαθέτει ακίνητα και κινητά αγαθά και να παρίσταται σε δικαστικό αγώνα. Το Γραφείο εκπροσωπείται από τον πρόεδρό του. Οι αιτήσεις κοινοτικών σημάτων κατατίθενται σε μια από τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Οι γλώσσες του Γραφείου είναι η γερμανική, η αγγλική, η ισπανική, η γαλλική και η ιταλική. Ο αιτών δύναται να υποδείξει μια δεύτερη γλώσσα που θα πρέπει να είναι μια γλώσσα του Γραφείου και της οποίας αποδέχεται τη χρήση ως ενδεχόμενης διαδικαστικής γλώσσας. Τροποποιητικός κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 3288/94 Ο κανονισμός αυτός αποσκοπεί στην εφαρμογή της συμφωνίας του ΠΟΕ (ES) (EN) (FR) (Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου) επί των ADPIC (ES) (EN) (FR) (πτυχών των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που αφορούν το εμπόριο), η οποία συνήφθη στα πλαίσιο του Κύκλου της Ουρουγουάης (1986-1994). Τροποποιητικός κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 422/2004 26.Ο νέος αυτός κανονισμός εισάγει μια σειρά τροποποιήσεων στο σύστημα του κοινοτικού σήματος, ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και να τελειοποιηθεί η λειτουργία του. Γενικότερα, απλουστεύει τη λειτουργία του «συστήματος αναζήτησης» προηγούμενων δικαιωμάτων. Μόνο η αναζήτηση της ύπαρξης προηγούμενων κοινοτικών σημάτων που διεξάγεται από το ΟΗΜΙ παραμένει υποχρεωτική. Αυτή καθίσταται προαιρετική για τις αναζητήσεις που πραγματοποιούνται μέσω των εθνικών γραφείων βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Έτσι, η δυνατότητα μιας εθνικής αναζήτησης υπάρχει αλλά αυτή η τελευταία υπόκειται σε ρητό αίτημα από μέρους του αιτούντος και την καταβολή ενός ειδικού τέλους αναζήτησης. Ο κανονισμός αυτός τροποποιεί εξάλλου τον ορισμό των δικαιούχων κοινοτικών σημάτων. Σύμφωνα με το παλιό διατακτικό, το σύστημα του κοινοτικού σήματος δεν ήταν ανοικτό στα πρόσωπα που δεν κατείχαν την υπηκοότητα ή δεν ήταν εγκατεστημένα σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ ή σε κράτος μέλος της σύμβασης των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, εκτός αν υφίστατο συμφωνία αμοιβαιότητας μεταξύ της υπόψη τρίτης χώρας και της ΕΕ στο θέμα της αναγνώρισης του κοινοτικού σήματος. Ο νέος κανονισμός καταργεί τις προϋποθέσεις υπηκοότητας και αμοιβαιότητας. Το σύστημα του κοινοτικού σήματος είναι λοιπόν στο εξής πλήρως ανοικτό σε κάθε άτομο που ενδιαφέρεται για μια ενιαία προστασία του σήματος στην ΕΕ. Άλλες τροποποιήσεις εισήχθησαν αναφορικά με την υποδιαίρεση των αιτήσεων των κοινοτικών σημάτων, τις ονομασίες προελεύσεως και τις γεωγραφικές (προς την κατεύθυνση μιας μεγαλύτερης νομικής ασφάλειας) και τα τμήματα προσφυγών του ΟΗΜΙ (ρόλος περισσότερο αποσαφηνισμένος, χορήγηση πρόσθετων μέσων κατά τρόπο ώστε να βελτιώνεται η λειτουργία του). Προσχώρηση της ΕΚ στο Πρωτόκολλο της Μαδρίτης Το 2004, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα υπέβαλε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας (OMPI) (ES) (EN) (FR) το έγγραφο προσχώρησής της στο Πρωτόκολλο της Μαδρίτης (EN) (FR) σχετικά με τη διεθνή καταχώριση σημάτων. Είναι η πρώτη φορά που η Κοινότητα, ως τέτοια, προσχωρεί σε συνθήκη του ΟΜΡΙ. Η προσχώρηση αυτή επιτρέπει την εγκαθίδρυση ενός δεσμού μεταξύ του συστήματος του πρωτοκόλλου της Μαδρίτης το οποίο διευθύνει ο ΟMPΙ και του συστήματος του κοινοτικού σήματος το οποίο διαχειρίζεται το ΟΗΜΙ. Από την έναρξη ισχύος της συνθήκης προσχώρησης την 1η Οκτωβρίου 2004, οι αιτούμενοι και οι κάτοχοι κοινοτικών σημάτων δύνανται με τον τρόπο αυτό να ζητήσουν τη διεθνή προστασία των σημάτων τους καταθέτοντας μια διεθνή αίτηση βάσει του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης. Αντιστρόφως οι κάτοχοι διεθνών καταχωρίσεων βάσει του Πρωτοκόλλου αυτού δύνανται επίσης να ζητήσουν την προστασία των σημάτων τους μέσω του συστήματος του κοινοτικού σήματος. Το Πρωτόκολλο της Μαδρίτης καλύπτει πάνω από εξήντα χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ιαπωνίας, της Κίνας, της Ρωσίας και της Αυστραλίας.